Geschrijf, ook over schaken

Dierenliefde, Hans Redt !

2010-04-04T13:39:00.001+02:00

Schaken, Rock Hudson & Geestelijke Dwarslaesie

2007-09-08T11:18:00.006+02:00

Opmerkelijk aan het SIOM Open Kampioenschap van Gouda is de grote aantrekkingskracht van dit toernooi door de vele jaren heen. De vriendelijke en slimme Ab Scheel weet al vele, vele jaren lang telefonisch grootmeesters naar Gouda te lokken voor een appel en een ei. Twaalf zeer bekende GM/IM’s en 212 deelnemers is niet niks met een bescheiden budget en een nog bescheidener prijzenpot. Nooit eerder was er zo'n sterk deelnemersveld op dit open schaakkampioenschap van Gouda. Met name Miezis wordt niet vrolijk van al die grootmeesters, na het Stukkenjagers’ toernooi “why do you invite so many grandmasters?”, was hij weer kansloos voor de eerste plaatsen. In de gang mompelde hij voor zich uit dat “life hard is”, waarop ik vriendelijk “and then you die” aanvulde.

4 winnaars
Het gelukkige viertal winnaars bestond uit de Letten Viesturs Meijers en Daniël Fridman, de in Gent wonende Alexandre Dgebuadze uit Georgie, de winnaar van 2006, en de enige Nederlander in dit gezelschap die nooit van wijken weet, de Nederlandse vice-kampioen Erwin l'Ami. Allen scoorden 5.5 uit 7 partijen, waarbij Erwin de hoogste tpr had, 2705. Op een half punt volgde Nederlands open kampioen Erik van den Doel en een gezelschap van 9 spelers met 4.5 punten.

Rijkdom van de boekenstal
Na een van m’n vluggertjes -ik vind 20 minuten ook te lang- kom ik Karel de Grote van der Weide tegen in een tekst in een boekenstalletje, Matten II. Vanaf badzijde 67 beschrijft deze diens hyperindividuele ervaring met de paringsdaad zoals hij die fictief ervoer met een schaakdame uit Letland. Wat een leuk toernooi. Fictie of non-fictie, Karel draait er zijn hand niet voor om. Doet me aan Connie Palmen denken, een nevenvariant van Neelie Kroes.

Connie schuift componist van slechte muziek Peter Schat in haar laatste boek moord op diens echtgenote in de schoenen. Schat zelf houdt ’t echter op een ongeluk, en diens omgeving, de recensent van VN incluis, reageren woedend.op Connie Palmen ’s boek. Uit het kamp Schat komt uitleg. Z’n vrouw staat leunend op een muur aan de rand van een ravijn, sigaretje valt uit haar hand, ze buigt te diep richting afgrond om deze op te rapen en samen donderen ze de diepte in, sigaret en echtgenote. Connie Palmen legt geduldig uit dat het boek fictie is, het hád zo kunnen gebeuren en verwijst naar Karel van der Weide in Matten II.

Intussen is op basis van internetspeurtochten door schaakhobbyisten ontdekt welke dame in het spel is. Geen Aziatische ditmaal, geen klein liefdesgedichtje in Schaaknieuws, nee, literaire fictie over een dame uit Letland, vanachter het bureau. Paring op het poolbiljart, kom daar maar eens om.

Laatste ronde
Erwin l’ Ami is blij met de tegenstander in de laatste ronde, Normunds Miezis Deze tegenstander speelt immer zeer agressief, als waardig representant van de Letse schaakschool met Keres, Tal, Sjirov, Shabalov en Oll. En Erwin móet winnen voor de toernooioverwinning. Een licht psychologische aanpak tegen deze oude vechtjas is aan Erwin wel besteed. Natuurlijk is het commentaar van deze zelf, alleen de matige woordkeus is van mij.

Normunds Miezis Erwin l Ami

Gouda 2007, 02.09.2007

1.c4 c6
Psychologie. Miezis knalt er altijd hard in, met stukoffers en wild spel. Dus geen 1....e5.
2.e4 d5 3.cxd5 cxd5 4.exd5 Pf6 5.Pc3 Pxd5
6.d4 Pc6 7.Pf3 e6 8.Lb5

Beetje rare zet, je verwacht Ld3 of Lc4. 8...Le7 9.0–0 0–0 10.Te1 Ld7 11.La4 Tc8 12.Lb3 (diagram)

De loperzetten Lb5, La4, Lb3 hebben weinig opgeleverd: na de volgende ruil is c3 zwak.
12...Lxc3 13.bxc3 Lf6
14.Dd3 Te8 15.Lf4 Pe7 16.Tad1 Lc6 17.Le5 Pg6 18.Lg3 b5 19.Pe5 Matig. Benadrukt na ruil de zwakte van de loper op g3. 19...Lxe5 20.Lxe5 a6 Na het nemen van de loper op e5 heeft wit geen problemen meer. Zwart wil meer dan remise.. 21.Dh3 Ld5 (diagram)

Nu staat zwart beter, de pionnen op a2 en c3 zijn zwak en de loper op e5 doet weinig.

22.Lc2 (diagram)

22...Dh4! Prima zet.

23.Te3

Wit kan niet tussendoor nemen op g6 en een pion winnen 23.Dxg6 xh3 24.Dxf7+ Kxf7 25.gxh3 Txc3

en wit gaat fluitend winnen.Iets beter is Td3, nu moet straks de toren op d1 naar e1 (zet 27) om de pion te beschermen.

23...Dxh3 24.Lxh3 Pxe5.Nu even een schaakje met pionwinst op h7 faalt, 25.Lxh7+ Kf8 26.dxe5 g6, en de loper gaat verloren.

25.dxe5 (diagram)
Met een heerlijk eindspel voor zwart.

25...g6 26.a3 Tc5 27.Te1 Tec8

28.Tee3 a5 29.Ld1 b4 30.axb4 axb4 31.cxb4 Tc1

32.Te1 Tb1 33.Td3 Tcc1 34.f3

34.b5 helpt ook niet. 34...Lb3 35. b6 Lxd1 36. b7 Le2. 34...Lb3 35.Lxb3 Ook geen oplossing.

Txe1+ 36.Kf2 Txe5 1–0

Schaakdames
Als Euwe en Kuijf draag ik het vrouwenschaak een warm hart toe, hier in Gouda blijkt dat ik écht oud ben geworden, hetgeen tragisch is als je jong bent. Ik herken niet meer al het oprukkend vrouwelijk talent. Vanaf de dames Vreeken en Heemskerk tot en met Bianca Muhren, Tea, Desiree Feijenoord -met ook vandaag het roodwitte shirt in de tas-, Peng en Arlette, houd ik liefdevol de schaakvorderingen bij, maar het overzicht brokkelt af. Gelukkig zijn ze er weer in Gouda, Bianca speelt in de laatste ronde ongelukkig remise, bij winst was ze met Erik van den Doel op de 2^e plaats geëindigd, Desiree Hamelink eindigt een halfje lager. Rising star Pauline van Nies (18) doet het met drie punten 1 punt beter dan Laura Bensdorp die aan een sabbatical bezig is.

Schaakzonnetje
Met deze laatste, Laura Bensdorp (3x op de foto's), het immer vrolijk schaakzonnetje in de boze schaakwereld bespreken Erwin l Ami en ik even het artikel van Karel. Ik suggereer Laura ook een erotisch getinte bijdrage aan Matten te leveren, goed voor het imago van het schaken. “Dan moet er wel een gekuist exemplaar van Matten III voor papa André komen”, reageert ze, “ik woon weer thuis”. Haar bloem- en kleurrijke ervaringen, vooral met Turkse jongeheren, doen Karel’s prestaties verbleken; ze reduceert diens verhaal tot de tuttige Leni Saris lectuur en de Libelle. Ontmythologisering. Tijdens een onverdiende nul tegen Hennipman denk ik voort.

De hele karnemelkgeneratie, immer kwiek, fit, schrander, sportief en vaak studerend, heeft het leven van de drankzuchtige bohémien, van de zwervende beroepschaker zonder rijbewijs, zekerheden, creditcard en met een onhandige omgang met vrouwen, van alle mythe ontdaan. John van der Wiel, ruim twee jaar gehuwd ditmaal, mompelt soms nog voorzichtig dat hij als doelstelling het aantal van vier huwelijken heeft, als Liz Taylor, maar het gaat niet lukken met de dames van tegenwoordig en de John van der Wiel van nu. Altijd te aardig geweest voor dit leven en de harde wetten van het spel.

Hagiograaf
Tijdens een prima Bosboom-achtig hakpotje tegen een meneer de Heer, waarbij de zetten mechanische herhalingen zijn, mijmer ik nog even door over dit Karel-verhaaltje, er is iets mis mee. Karel heeft dit niet geschreven, zo besluit ik en zo is het! We hebben ’t hier over een geliefd en groot schaker, schrijver en denker. Onafhankelijk, eigenzinnig, gedistingeerd. Winnaar van vele (internationale) toernooien, waaronder Bad Wiessee (2004), Praag (2005), Seefeld (2005), Hilversum (2006) en Sevilla (2007). Wordt in eigen land door schaakmedia, organisatoren en schaakbond doorgaans genegeerd, getraineerd of gehoond. Debet hieraan zijn ongetwijfeld afgunst en moeite met zijn principiële opvattingen. Blijft zich ondanks dit gebrek aan respect en waardering inzetten voor de schaaksport, bijvoorbeeld als analist, verslaggever, jeugdtrainer en damescoach.

Waarom schrijven schakers van diens generatie eigenlijk zo weinig over privé-dingetjes? Ze worden er wel meer mens van. Maar ik zie de Carliers, Knopperts en de geliefde Bosboom en Kuijf nog niet één-twee-drie Karel’s voorbeeld volgen.

Rock Hudson & Dwarslaesie
Rock Hudson, de voorbeeldig levende Brilcreem filmheld uit de tijd van Doris Day, dankte diens bekendheid aan het koploperschap op aids-gebied. Hudson bracht die ziekte lang, heel lang geleden tijdens een safari in Kenia op de apen over. Vandaar was het een kleine stap voor het hiv-virus naar de Amsterdamse homoscene en mijn geestelijke dwarslaesie. Ik kan nooit hiv krijgen. “Zonder paring geen aids”, zei mij ooit een echtgenote, nog zonder te weten dat er horizontaal ter hoogte van de navel een streep loopt. Als het onderlijf gek dreigt te doen, slaat het verstand direct toe (“hoho, we gaan toch niet raar doen?”).

Omgekeerd geldt hetzelfde, bij het allereerste teken van lustgevoel in het hoofd, is er eeuwig het fysieke onvermogen als reactie, het harde neen, vanaf de navel neerwaarts monolithisch doorgaand tot in de tenen. “Geestelijke dwarslaesie”, luidde zo’n 15 jaar terug de diagnose, opgelucht haalden we adem. Genoeg, voordat ikzelf me uit Karel’s schaduw in het volle licht plaats, licht narcistisch. Tijd voor een tussendoortje, een miniatuur van de man met de hoogste tpr op dit toernooi (2705) tegen de bekende Leidse schaakspeler RAG de Graaf. Commentaar is geheel gebaseerd op opmerkingen van Erwin l’ Ami.

R.A.G. de Graaff – Erwin l' Ami

Gouda 2007, 02.09.2007

1.d4 d5 2.Pf3 c6 3.c4 Pf6 4.e3 Dg4

5.h3 Lh5 6.g4 Lg6 7.Pe5 Pfd7 8.Pc3?! (diagram)

Wit kan het paard op e5 beter niet laten nemen maar de loper op g6 nemen. 8...Pxe5 9.dxe5 e6 10.cxd5 cxd5

11.Lb5+ Pc6 12.0–0 Moedig maar zwak zoals blijkt.

12...h5 (diagram)

13.Kg2 hxg4 14.hxg4 Tc8

15.f4 a6 16.Lxc6+ Txc6

17.Th1 Txh1 18.Dxh1 (diagram)

Kh1 helpt ook niet meer.18.Kxh1 Dh4+ 19.Kg1 Lb4 20.f5 Dg3+ 21.Kf1 exf5 22.Dxd5 f4 en een gruwelijk einde.

18...Txc3 Opgegeven zonder Le4 af te wachten. 0–1

Opvallend in Gouda is ook de prestatie van Alexander Dgebuadze uit Gent, die weer gedeeld eerste wordt, zoals recent ook bij het Landau-toernooi. Met een rating van ca. 2500 is hij toch weer de gelijke van Daniel Fridman, Erwin l’ Ami en Viesturs Meijers. Meijers (2483) snoert alle sceptici met een slotreeks van 4,5 uit 5 (remise in de laatste ronde) de mond. Alleen Erwin hakt hem er gemakkelijk van af.

Het hoogtepunt van dit geslaagd evenement is evenwel de avond in Café Centraal op de Grote Markt van Gouda, dames nemen weer de plaats in van schaakstukken, naast saté en wijn en bier.

___________________________

Het wordt herfst en het blijft herfst, alleen met meer regen. (Al Gore).

2007-01-11T09:44:00.001+02:00

Grootmeester Loek van Wely
_____________________
Playing Captain Olympiade-team in Siberie, met Erwin l Ami (25), Jan Smeets (25), Daniel Stellwagen (23), Anish Giri (16).

Op naar winst in Corus 2008

Ludovicus F.A.M. van Wely met een geheel andere prijs, uniek op aarde, gewonnen in het Remco Heite toernooi.

________________________________

WOORDEN IN DE JUISTE VOLGORDE

Nut

Hij wist niet wat hij zonder vrouw en sigaretten
of zonder drank en schaken moest beginnen.
Hij schaakte om z'n zinnen te verzetten
en dronk zeer veel om zetten te verzinnen.

naar dhr. van Weenen, R' dam ............................................................

Prof.dr. G.C. Berkouwer

________________________________

Topschaker's eenzaamheid

Steeds weer die ene zet zo vreselijk als dezen
en prachtige techniek die met de naam vergaan.
Even zelfs wereldfaam, en kennis onvolprezen,
hij vocht, ziedend werden veel kansen net gemist,
voor al die and'ren zal 't goddank niet anders wezen.
ooit mondiale nr 9

._________________...............................................................................................................................................................................................................................

Een glas droge witte wijn

Zij weet wel dat haar alcoholconsumptie zo excessief is en dat je daar je lever en je nieren mee vergalt

Maar zoals drank nu eenmaal meer kapot maakt dan je lief is
maakt liefde meer kapot dan tegenop te drinken valt.

....................................................................................................voor Marije

___________________________________

Het is gelukt

Ik wandelde en wist niet wat ik zocht.
Ik volgde blindelings mijn beide benen.
Niet stilgestaan. Geen groet. Zelfs niets gekocht.
Toen ik naar huis ging was mijn vrouw verdwenen.

naar Gerrit K.

"Het tromgeroffel op je borst houdt op,

je voelt je een kerkezak waar ze een ouwe knoop in hebben gestopt,

het geweten maakt overuren".

Sarah & Iossif Dorfman 1995 Nice

2006-10-06T16:58:00.000+02:00

De factor tijd haalt ieder in, vrienden of unieke mensen uit bepaalde fasen in ieders leven gaan dood, fysiek of niet, mensen en media verliezen hen uit het oog. Zij worden geschiedenis, maar dan wel geschiedenis waarin slechts een onnozelaar achteraf in is geinteresseerd. En zelf was je nooit wereldkampioen schaken of president van Frankrijk.

Bewondering
Wat ik nog steeds niet begrijp, is waarom juist beperkte amateurschakers het vermogen ontberen tot bewondering. Ook als je geen noot kunt lezen, kun je van Mozart of een fuga van Bach genieten. Het gevoel van eerbied en bewondering vind je juist bij mensen die niets kunnen.

Maar niet bij schaakhobbyisten die overdag op internetsites rondhangen. Kletsend op een niveau dat de eigen benepenheid demonstreert -je voelt achter het gebrabbel de pokdalige hoofdjes, karpatenkoppen, afgedragen kleding en een bijzonder geurenspectrum- lopen zij nog steeds vrij rond.

Hoe komt dat toch? Is het domheid, gebrek aan beschaving, niet gehinderd door eerbied voor intelligentie en cultuur? Dat ook natuurlijk, maar het is tevens een sublimaat van afgunst. (Zegt Karel van het Reve, in een prachtboek).

Je bent afgunstig op Anand. Ik benijd hem zijn talent en bewonder hem. Ik zoek zijn gezelschap, of als dat niet lukt probeer ik een glimp op te vangen als hij uit een kroeg komt. Ik speel zijn partijen na. Ik zou graag één keer willen spelen als hij.

En er is die andere vorm. Ik ben kwaad dat Anand iets kan wat ik niet kan. Wat verbeeldt hij zich wel? Hij speelt schaak zoals ik dat zou wilen. Erger nog, hij doet zetten die ik zelfs niet kan volgen. Daar moet hij mee ophouden. Daarmee heb je het grauw van de schaakhobbyisten te pakken, dagelijks te vinden op websites, waar vele minus habentes echte schakers op de korrel nemen alsof ze iemand uitlachen die getallen boven de tien blijkt te kennen.

We verdampen
Niet van de straat zijn. Wie weet nog wie Dom Helder Camara was? Welke ideen hij had, voor wie? Of wie Beyers Naude was? Of Foucault? Of Andre Gide - tot mijn grote verdriet geheel vergeten? Van deze filosoof bezocht ik, na 38 jaar, een maand geleden opnieuw diens woning in Cuverville, helpen doet het niet. 'De immoralist', wat zegt dat de straat? Wie is, maar dan dalen we wel heel erg af, Sijbolt Noorda? Nieuwtestamenticus, voortreffelijk bestuurder en schaakvirtuoos? En oud-sponsor van het ACT.

Het falend onderwijsbeleid heeft grotere schade aangericht dan alle wereldoorlogen tezamen.

Er is Leven na de Dood
Sommige mensen leven voort in kinderen, in hun omgeving of in een enkele vriend, ze ver-niets-en niet. Zijn na de dood niet niks. Anderen verdienen het te worden vastgelegd in beelden en wat woorden. Voor de waarde die ze achterlaten. Niet de straatwaarde van "bekende Nederlanders" in de immer ranziger wordende media.

(Wat een land eigenlijk, waar verloedering regeert. Je moet je blijven versimpelen om te kunnen communiceren, zoals altijd in een egalitaire maatschappij waarin er geen voorstelling bestaat van verschil. Het voordeel van een buitenland is dat er van je wordt verwacht dat je een vreemdeling bent).

De waarde van schakers, van deze miraculeuze tovenaars met stukjes hout, is van een andere planeet. Zij, noch hun partijen, worden op de juiste waarde geschat. Dat moet ophouden. Het plebs zal en moet bewonderen op straffe van zware tuchtigingen, gif en gal zullen ze braken, brand en moord tieren om te eindigen tegen een muur, afgeschoten. Dat zal ze leren! Een goede overheid laat van schakers hun partijen spreken, gecombineerd met wat tekst, en waakt over hun welzijn: dat schakers nimmer aandacht hoeven te besteden aan materiele zaken. Zo moet 't zijn.

GMI Dorfman
Bij een van de malen dat ik als toerist Cannes bezoek, in 1999, heb ik voor een van de deelnemers, Iossif Dorfman (54), het opinieblad Vrij Nederland meegenomen. Met een artikel over de match Kasparov - Karpov, inzet de wereldtitel, 1985. Niet de tweekamp zelf is de focus maar allerlei intriges en complotten rond de match. Dorfman was secundant van Kasparov (1984-87) en 'verkocht' de zetten uit dat kamp aan Karpov. Dat was, kort gezegd, het onderwerp waarmee ik dacht hem te kunnen verblijden.

Ergens halverwege het toernooi vinden we op een terras tijd om wat te kletsen. Het is een vriendelijke, zachtaardige man met de uitstraling van een lang huwelijk, saai, wat sleets. Na over een dochter gesproken te hebben, het enig gemeenschappelijke in ons, zijn vrouw en het Russisch verleden, wil hij dat ik het artikel woord voor woord vertaal. In een stralende zon, met pastis en zicht over de zee, blijkt mijn Frans beter tot zijn recht te komen.

Het artikel bevat foutjes maar de strekking klopt. Dorfman heeft veel geld ontvangen voor het verkopen van voorbereidingnieuwtjes uit het Kasparov-kamp aan Karpov. Maar de waarheid is veel gecompliceerder en heeft een politieke dimensie, Dorfman handelde in opdracht, en de tussenpersonen waren uit op eigen gewin en gebruikten de politieke opdrachtgevers op hun beurt. Later, heel veel later, verschaffen andere Russchische grootmeesters tal van ontbrekende stukjes van de puzzle. Dorfman blijkt zowel slachtoffer, nog is hem niet precies duidelijk van wie en wat, als dader. Maar dan een dader die in de gewone wereld van Sicilie een soldaat heet, met een onbekende Capodicapitutto als opdrachtgever. "Intermediair" noemt hijzelf dat, met een meneer Batoerinski als hoofd van het Sportministerie en veel van diens KGB-vrienden als Don Corleone en z'n clan.

Hij is leermeester van Kasparov (1984-87), Lautier en Bacrot en slaagt erin om in 1993 tegen IM Bosboom te remiseren. Hij verhaalt nog over Kasparov en Karpov, "beiden zijn zeer anti-democratisch", over Khalifman, "een goede wereldkampioen" (1999) en over de toestand in de wereld maar in het bijzonder in Cannes. De volgende dag schenkt hij me zijn twee boeken, "La Methode aux echecs" en "Le moment critique", met op het schutblad wat vriendelijke woorden en een handtekening.

Hevige Strijd Zakakaros 1994

2006-10-06T16:55:00.000+02:00

Toen ik haar vroeg wat de uitslag van haar partij was, reageerde ze met een glimlach die mij voor eeuwig bevestigde dat ik antifiel was, absoluut en voor eeuwig. Niet eens francofiel, maar zwaar antifiel, antifiel-alles.

__________________________________
__________________________________

Legendarische kroeg nieuw leven ingeblazen

13 oktober 2006. Het legendarische café ’t Mandje op de Amsterdamse Zeedijk is nieuw leven in geblazen. Het heeft een belangrijke rol gekregen in de musical Wat Zien Ik?! die vandaag in Hoorn in première is gegaan.

De kroeg stond vooral bekend om de eigengereide eigenares: de lesbische Bet van Beeren. Haar café was een pleisterplaats voor hoeren, pooiers, zeelui, artiesten.

En was bovendien de eerste homokroeg in de hoofdstad. In een leren jas scheurde ze op de motor door de stad, soms met een nieuwe verovering achterop. Het liedje In het Café van Bet van Beeren is nu al een hit in Amsterdamse nichtententen. Bet leefde van 1903 - 1968, ik ontmoette haar, zij was een echte Koningin. Stuurde pooiers in dure Amerikaanse autoos op zondag de omstreken in met bejaarden voor plezierritjes. Was een heerseres, alleen Albert Mol kon tegen haar op.

Als net 20-jarige student theologie aan de VU uit Katwijk aan Zee was het er aanvankelijk onrustig en schuldbewust toeven. "Hadden God & Ik dit
nu bedoeld bij de Schepping?". Ja. Zo is het. "De penose vertrouwt haar, de politie ook. Ze houdt het stiekeme gedonder van de onderwereld in het gareel", schrijft Hermine Heijermans in een boek, uitgegeven in 1977.

En Albert Mol, met wie toen veel te lachen viel, de humor was nog scherp en schrander, citerend: "Op de Zeedijk maakte ze een waanzinnig sterke indruk...De zware jongens, de pooiers en de hoeren hadden respect voor haar... Bet van Beeren vergeet je niet in je leven"....

Zelf zat ik er tamelijk rustig en verbaasd te zijn. Ieder bezoek werd mijn stropdas afgeknipt, vlak onder de geknoopte strop, een gewoonte, je wist het en onderging het gelaten. Meestal was het Ferry, mank en meubelstuk in het cafe, die dat deed, soms ook zus Greet. De afgeknipte stropdassen zouden nog decennia lang tot na het millennium aan het plafond temidden van honderden anderen blijven hangen.

Driemaal heb ik mensen op een biljart zien liggen. Eenmaal iemand op de buik, levend, en tweemaal iemand die dood was, van wie Bet er een was. De eerste had de meeste indruk nagelaten. Hoofddorpsstraat, cafe Meijer. Mijn stamcafe, waarheen ik van de hoogbejaarde hospita pas naar toe mocht na met haar verplicht het journaal te hebben gezien.

Ik zat aan de toog, naast de dagelijks aanwezige, zwijgend dominerende en geimmigreerde Zeeuwse gastarbeider. Er was een weddenschap gaande tussen twee mannen, gekleed als schakers maar met meer tekst. En leukere. De inzet was dat een van de twee mannen op het toilet een jeneverglas van de Korenaar, een klein nietig taps toelopend glaasje, met twee gele korenaren erop, in de anus zou stoppen. Hij mocht dat uit het zicht doen, op het toilet, maar moest op het bewijsmoment de billen even tonen door een brede kier van de toiletdeur.

Hetgeen geschiedde. We stonden met een man of vier voor de deur te wachten, alle overige hoofden in de kroeg stonden ook richting toilet. De deur ging langzaam open, en met de rug naar ons toegekeerd, diep gebukt, zagen we een slordig gekleed onderlijf dat horizontaal ontbloot was vanaf de bovengrens van de bilspleet tot bijna aan de bovenzijde van een vermoed scrotum. Hij kreette zachtjes "hij zit erin!" in de wetenschap de weddenschap te hebben gewonnen.

Toen stokte het. Hij bewoog niet meer, geen geluid was meer te horen. Ieder zweeg alsof een bom zou inslaan. "Help! Ik heb kramp!", waren de eerste woord
en. Zenuwachtig gelach, maar ook zorg betrok het cafe. Koortsachtig overleg volgde, z'n vriend ging naar hem toe, vroeg of hij rechtop kon staan, de waard haalde een teiltje water en een doek. Ik trok me voorzichtig terug aan de bar. In de fase die volgde gebeurde van alles, vooral voorzichtig vanwege de angst voor brekend glas in de anus, tilden mannen hem uiteindelijk behoedzaam op het biljart. Op z'n buik liggend, het hele lijf stond strak, stram en stijf. Er werd gesproken, het slachtoffer persisteerde in een zacht gekreun. Kramp? Ik kende het woord nauwelijks.

De waard was het zat na een kwartier en belde de politie om advies. Die was zo wijs door te verwijzen naar brandweer en ambulance. De brandweer was het eerst ter plekke, en bij de binnenkomst, onder het afleggen van de helmen, bleef de sfeer gespannen. Weer typisch overleg zoals alleen mannen dat kunnen die nooit met een dergelijk akkefietje zijn geconfronteerd. "We moeten er toch de spuit bij halen, Piet", hoorde ik een van de twee brandweerlieden in heerlijk amsterdams zeggen. "IJskoud water op z'n kont, dat is de oplossing". Vanuit de buiten geparkeerde brandweerwagen werd een heuse slang naar binnen gerold. Het gemompel tussen de brandweerman buiten en de twee binnen werd hard onderbroken door de plotselinge straal water die met grote kracht vanuit de slang op de kont en op het biljart spoot. De eigenaar schreeuwde, protesteerde lukraak en snelde heen en weer tussen denkbeeldige doelen.

Ieder keek gespannen toe, de vriend zat met beide handen in de waterstraal te wroeten in de bilspleet van de vriend. "Ik heb hem!", schreeuwde hij plots bevrijdend, het borrelglaasje van de Korenaar boven het hoofd geheven aan ieder tonend. Toen bleek dat er ook vrouwen waren, en dweilen, theedoeken en handdoeken. Het biljart had de hoogste prioriteit. Nadat de winnaar van de weddenschap, nog hevig geschrokken, de broek weer enigszins op de bedoelde plekken had gedrapeerd en voorzichtig een barkruk probeerde, met nog aanwezige restanten kramppijn, mompelde hij verontschuldigingen. En met de opluchting van een rondje voor iedereen en een waard die de maten van het drijfnatte biljart op stond te meten, een schadeclaim misschien?, was ook voor ieder de vrede getekend en levens gered.

De twee overige malen dat ik mij een biljart herinner, betroffen het twee opgebaarde lijken die erop lagen in plaats van tien over rood, bijbehorende ballen en biljartqueus. Een van hen was Bet van Beeren, 1968, cafe "'t Mandje", Zeedijk. Het deed me niets. Begrafenissen, bruiloften en verjaardagen: ik ga er niet naar toe of men moet er mij voor betalen als regisseur namens de Heere.

Kolonel Bosshardt, nog immer, en nog net, levend onder ons, Gode zij geprezen, moge zij straks rust vinden onder de vleuglen der engelen, was een trouw bezoeker van 't Mandje. "Als we bij haar de zaak binnenkwamen, sloeg ze op de
bel en moest de pick-up af. Dan zei ze: allemaal koppen dicht, anders ga je deruit, want het Leger komt binnen.....En dan gedroegen de bezoekers zich naar haar wil"...

Toen ik als stamgast een boek over dit cafe kreeg van Greet, zus van Bet, in 1978, had ze op bladzijde 14 met balpen geschreven: "30-10-'78. Voor Hans de Lange. In mijn ogen een gezellige jongen die niet in een Pilsje spuwt. Wat heet? Veel leesgenot, Margarete, (naast twee namen van stamgasten), Bea, Peter". Want Bet was al dood.

zalakaros 1994 - het kamp

2006-10-06T16:31:00.000+02:00

Evolutieleer is leuk

2006-09-03T20:45:00.000+02:00

‘Miljoenen jaren natuur in de war geschopt door een paar emmertjes water dragen’

I. Enkele vragen bij de theorie
Darwin heeft niet gezegd dat de mens van de apen afstamt. Dominees, papen en geestdrijvers hebben hem die bewering toegeschreven. Die zin hoort in het rijtje van Karel van het Reve: Marx heeft gezegd dat godsdienst opium voor het volk is, Holmes heeft gezegd ‘Elementary, my dear Watson’ en Caesar ‘Et tu, Brute!’, maar de kenners weten beter.

Darwin kwam met de natuurlijke teeltkeus (natural selection) en de strijd om het bestaan (struggle for life).

Soorten zijn niet toevallig ontstaan. Een wit vlindertje op een witte berk wordt niet opgegeten, de niet-witte wel. Als Darwin’s theorie juist is, moeten berken die opeens zwart worden tot het uitsterven van de witte vlinders leiden. En wat gebeurt? Berken (ergens in Engeland) werden zwart van de milieuvervuiling en die vlindertjes werden ook zwart. Wie nu nog twijfelde aan de evolutietheorie moest wel stekeblind zijn.

Giftand
In het boek ‘een dag uit het leven van de reuzenkoeskoes’ van Karel van het Reve ontstaat de twijfel bij de giftand. Een mechanisme dat op een injectienaald lijkt: een loszittende tand die bij het bijten op een met gif gevuld blaasje drukt. Door die tand heen loopt een buis, waardoor het gif in de wond wordt gedrukt. Prima voor de slang, hij kan er vijanden mee doden of verlammen. Maar kunnen wij ons voorstellen hoe dit mechanisme ontstaan is? Was er eerst een loszittende tand, toen een buisje door die tand, toen een gifklier, toen een gifblaas, toen een verbinding tussen gifklier en gifblaas. Vraag: hoe kunnen al die stadia enig nut, enig voordeel hebben opgeleverd? Waarom kon een slang met een losse snijtand of een blaasje zonder gif beter uit de weg dan andere? Welk voordeel biedt een horloge, bezig te ontstaan gedurende miljoenen jaren, zolang je er niet op kunt zien hoe laat het is?

Zebra
De giftand heeft als bondgenoot de zebra. Kuddes giraffes rennen samen met zebra’s rond op de Afrikaanse savanne, maar als die lange nek door survival of the fittest is ontstaan, waarom hebben de korthalzige dieren die strijd dan niet verlóren? Als vogels ontstaan zijn omdat die vleugel voordeel verschaft, hoe komt het dan dat beesten zonder vleugel blijven bestaan? Wat is trouwens het voordeel van die vleugel? Dat je ermee kunt vliegen? Maar voordat die vleugels vleugels waren, wat toen? Die vleugels –leert men ons- zijn geleidelijk ontstaan. Maar wat moet je met nog niet volgroeide vleugels, waar je niet mee vliegen kunt? Fladderen? Zwemmen?

Zwaaien naar kennissen?

II. Darwin in Artis
Met een schaakgrootmeester en schaakmeester bezoeken we Artis. In de enorme Afrikaanse meren, die lang geleden uit het niets zijn ontstaan, hebben zich in vele miljoenen jaren honderden soorten nauw verwante furu gevormd. Ze werden vernoemd naar hoe en wat ze eten. Modderhappers, algeneters, bladhakkers, slakkenkrakers, slakkenwrikkers, schubbeneters, schoonmakers. Er zou een ooghapper bestaan maar dat is mogelijk een mythe. Door het isolement, waarin het eilandleven zich bevindt, ontwikkelt het unieke trekken. Dat geldt voor zeeleguanen en vinken op de Galapagos- eilanden waar Darwin zelf zich al over verwonderde, maar het geldt ook voor de furu in het Victoriameer. Ze komen alleen daar voor, zien er vreemd uit en vertonen typisch gedrag. Zo zijn er linksmondige schubbeneters die alleen de rechterkant van hun gastheren oppeuzelen en rechtsmondige die alleen de linkerkant bewerken.

Zebra’s zwart schilderen
Het wordt tijd om enige systematiek aan te brengen. We gaan naar het terras bij de flamingo's. Onderweg passeren we de zebra's. Weet je waarom zebra's zwart-wit gestreept zijn? Omdat de tsetsemug ze daardoor niet kan zien en de zebra's dus niet aan de slaapziekte sterven. Je kunt je natuurlijk afvragen waarom dan niet alle Afrikaanse beesten gestreept zijn. Maar ik zou de hypothese wel eens willen testen. Zebra's zwart of wit schilderen en dan kijken of de muggen ze wel steken.

Verborgen verleiding
We zien een vrouwtjeseend die zijwaartse bewegingen met haar hoofd maakt. Nou, door de aanpak van een man als Tinbergen kun je erachter komen dat het niet dreigen is maar verleiden. Als het vrouwtje andere vrouwtjes wil duidelijk maken dat ze van haar mannetje moeten wegblijven dreigt ze. Maar af en toe doet ze het ook als er helemaal geen andere vrouwtjes in de buurt zijn. Het is een ritueel geworden om haar mannetje duidelijk te maken dat ze van hem is of wil zijn.

Business
In het Victoriameer is decennia terug al nijlbaars uitgezet: men vreesde het ergste voor de cichliden. Onderzoekers hadden de grote verscheidenheid aan cichliden in kaart gebracht. De Tanzanianen aan de oevers van het meer zijn van huis uit landbouwers en interesseren zich pas sinds kort voor vis omdat nijlbaars goed te eten en dus te verkopen is en dat furu zich goed in een nieuwe fabriek van buitenlandse makelij tot vismeel laat verwerken. De neokolonialen zijn meer geïnteresseerd in dieselmotoren en hun eigen portemonnee dan in evolutie. Zij zijn het die ervoor zorgen dat er een grote vissersboot uit Nederland naar Mombassa wordt gevlogen en op de trein wordt gezet naar het Victoriameer.

Natuurlijke selectie zorgt ervoor dat iedere groep dieren zich langzaamaan aanpassen aan de heersende omstandigheden. Als miljoenen jaren later de bergketen verdwijnt, kunnen individuen van de ene groep misschien nog wel paren met individuen van de andere maar zijn de nakomelingen die uit die kruising voorkomen slecht aangepast aan de nieuwe omstandigheden.
Er staat dan een beloning op discriminerende signalen als kleurvlekjes, streepjes en vreemde geluiden zodat de dieren van de verschillende groepen elkaar kunnen herkennen. Uiteindelijk zullen dieren van de ene groep niet meer paren met dieren van de andere. Uit één soort zijn er twee ontstaan. Maar in het Victoriameer is gebleken dat het ook wel eens anders kan gaan. Overigens niet alleen daar.

Aantrekkelijke afwijkingen
Zo'n harde scheiding tussen twee groepen als een bergketen is soms helemaal niet nodig voor het ontstaan van een nieuwe soort. Het komt namelijk voor dat een bastaard helemaal niet minder levensvatbaar is dan een zuiver individu maar dat er toch een scheiding der geesten optreedt. Vaak komt dat omdat om een onverklaarbare reden de ene sexe geïnteresseerd is in een merkwaardige trek bij de andere sexe.

Vrouwtjes willen bijvoorbeeld mannetjes met een bult op hun kop, zoals we die in Artis in het aquarium kunnen zien. Dat zou wel eens het gevolg kunnen zijn van sexuele selectie. Die bult heeft geen direct nut. De vis gaat er niet beter van zwemmen. Maar het kan zijn dat vrouwtjes zich om een onverklaarbare reden tot zo'n bultkop voelen aangetrokken en dan is dat evolutionair gezien voor de mannetjes reden genoeg om zo'n bult te ontwikkelen.

____________________________________

Dvoirys

Onwillekeurig associeer ik die bultkop met schaakgrootmeester Dvoirys, een schaker die zich aanwendt om na een verliespartij een stenen muur te zoeken om daar dan met 't voorhoofd hevig tegenaan te bonken. De vrouwtjes kijken ademloos toe, maar gaan ze er beter van schaken? De wenkkrab heeft iets vergelijkbaars, een krab met één kleine en één gigantische schaar. Zo'n eigenschap zal zich door de voorkeur van die vrouwtjes in de loop van de tijd steeds sterker ontwikkelen terwijl het geen ander nut heeft dan dat je er vrouwtjes mee kunt krijgen. Nog sterker, er komt een moment dat de bult of de schaar zo groot wordt dat de vis begint te zinken of de krab omvalt.

Die eigenschap is een dure leugen.

___________________________________

Maar toch kan zo een nieuwe soort ontstaan. Het mechanisme van sexuele selectie heeft een grote rol gespeeld in het ontstaan van al die honderden soorten furu in het Victoriameer. Dat is één.

Sexuele selectie is minstens zo belangrijk als natuurlijke selectie.

Twee, het is duidelijk dat op dit moment niet het ontstaan van soorten een belangrijke evolutionair vraagstuk is maar het uitsterven ervan.

De honderden soorten furu die in miljoenen jaren in het Victoriameer zijn ontstaan, zijn in een jaar of dertig, veertig uitgestorven.

Eind jaren vijftig heeft een goedwillende amateur een emmertje nijlbaars in het meer gegooid. Begin jaren zestig is dat nog eens dunnetjes overgedaan door visserijbiologen. Want de nijlbaars is eetbaar en smakelijk en de mensen hebben honger. Het gevolg? Allemaal nijlbaars! Weg furu! Ons lekker hapje is een rover van de eerste orde en dat hebben de furu geweten. Miljoenen jaren natuur in de war geschopt door een paar emmertjes water dragen.

Bronnen: Karel van het Reve & Tijs Goldschmidt, koopt hun boeken !

Leidseplein Amsterdam

2006-07-15T14:07:00.000+02:00


De schoonheid van de straat.

2006-07-01T14:09:00.000+02:00

Voetbal. Wereldkampioenschappen 2006. Frankrijk speelt tegen Brazilie in de kwartfinale. In maar 1 lokale brasserie in een dorpje aan de westkust van Bretagne wordt er gezamenlijk voetbal gekeken, de eigenaar is voetbalgek. Dat samen-voetbal-kijken betekent samen hetzelfde eten, de schalen met charcuterie, pate's en crudite aan elkaar doorgeven, de flessen wijn ledigen en enthousiasme tonen als er wordt gescoord.

Een verademing als je Hollanders met hun 'Oranje', in een kroeg, raar uitgedost, vol bier, de ploeg luid naar de winst toeschreeuwend en hossend bezig ziet. Maar die ploeg verlies t dan ook meer. Van een mooi voetballende ploeg is zij verworden tot het meest gemene collectief op dit WK.

Met Mathijsen, Bouhlarouz en Vennegoor als regioclowns en exponent. Zidane is de voetballer van dit WK, daarover is gelukkig geen twijfel mogelijk.
Hij wordt dan ook uitgeroepen tot de beste speler van dit WK, ook officieel door de FIFA. Goed zo! Dat moralistisch typisch hollands gepreek over een "kopstoot" na een grove verbale aanslag van een Italiaanse speler direct in de kiem smoren, en behandelen als een dood te trappen mier.
Onderweg, ver van straat en stad.

WK 2006

2006-06-13T14:05:00.000+02:00

Het is gelukt

Ik wandelde en wist niet wat ik zocht.
Ik volgde blindelings mijn beide benen.
Niet stilgestaan. Geen groet. Zelfs niets gekocht.
Toen ik naar huis ging was mijn vrouw verdwenen.

naar Gerrit K.

(het tromgeroffel op je borst houdt op, je voelt je een kerkezak waar ze een ouwe knoop in hebben gestopt, het geweten maakt overuren)

Woorden van genot & excellentie

2006-06-13T09:44:00.000+02:00

Van schaken hoef je niets te weten om er toch van te kunnen genieten. Als je de loop der stukken kent, komt extra schoonheid het leven binnenzeilen. Je kunt van schaakpartijen genieten maar ook, soms, van partijen van mindere goden als Karel van der Weide of Manuel Bosboom en al die anderen die wél kunnen schaken.

Ook als je geen noot kunt lezen, kun je van Mozart of een fuga van Bach genieten. Het gevoel van eerbied en bewondering vind je juist bij mensen die niets kunnen.

Bij schaakhobbyisten, mensen die tussen de meesterklasse en het volstrekte niets in hangen, ligt dat anders. Zij vinden het boeiend om zich overdag op internet te storten met de vraag of Jan Timman in de A-groep van Corus thuishoort, of wie er jarig is, of Hut een vraag stellen - de weerhaan op hun kruiwagen.

Of ze bespringen massaal Internationeel Meester Kuijf die er ronddoolt tot de censuur van een webmaster hem treft. Het sektarisme is niet alleen gevaarlijk in Islamitische kringen, de Utrechtse nepschaakwindeieren met namen als van Vliet, Platje en Schippers proberen in woorden iets te zeggen.

Ik zal die niet citeren, ze zijn zo zwak dat ik vrees dat ze zullen bezwijken tijdens het transport. Nederland is te klein voor dezulken, weg ermee! (nb: laatste stand op utrechtschaak van IP-adresgeblokkeerden: IM R. Kuijf, Lukas Boutens, HJG de Lange).

Is dat domheid, gebrek aan beschaving, niet gehinderd door eerbied voor intelligentie en cultuur? Dat ook natuurlijk, maar het is tevens een sublimaat van afgunst. Daar zijn -ik loop mee aan de hand van Karel van het Reve- twee vormen van.

Je bent afgunstig op Bach. Ik benijd hem zijn talent. Ik kijk tegen hem op. Ik bewonder hem. Ik zoek zijn gezelschap, of als dat niet lukt probeer ik een glimp op te vangen als hij uit een kroeg komt. Ik koop zijn werk. Ik zou graag éën keer willen spelen als hij.

En er is die andere vorm. Ik ben kwaad dat Bach iets kan wat ik niet kan. Daarom wil ik Bach verhinderen te doen wat hij doet en wat ik niet kan. Jij, Bach (zo spreek ik hem aan) wat verbeeld je je wel? Jij maakt dingen die ik niet kan maken. Erger nog, jij maakt dingen die ik zelfs niet kan volgen. Daar moet je mee ophouden.

Daarmee heb je het grauw van de schaakhobbyisten te pakken, dagelijks te vinden op sites als utrechtschaak.nl, waar vele minus habentes echte schakers op de korrel nemen alsof ze iemand uitlachen die getallen boven de tien blijkt te kennen. Hun bestaan danken ze aan onze lichtgelovigheid. Ze kunnen zichzelf redden, je kunt ze met een gerust hart, als je van ze af wilt, aan een parachute droppen boven de jungle, in de zekerheid dat je geen ontaarde vader bent.

____________________

Playoffs 2005-2006, zij zijn niet meer

Die geweldige play-offs, die bol van spanning stonden, met grote verrassingen, en met overheerlijk eten bij de Chinees in Hengelo. Met als enige wanklank in 2005 Yge Visser bij wie het lange wachten op prijsuitreikingen leidde tot het onder invloed spelen van de HMC-vluggertjes, de stukken dubbel of in het geheel niet ziende.

Kuijf: “Yge Hijge Visser had inmiddels iets teveel gerstenat geconsumeerd en lag dweilend achter het bord. Eindelijk viel er iets leuks te zien en wat doet iedereen: ze spreken er schande van. ‘Dit mag nooit meer voorkomen!’, riepen verschillende teamcaptains. Nu maar hopen dat ze het over het gebeuren zelf hadden”.

Bij intelligente en humoristische argumenten om nu eens te stoppen met playoffs zul je per definitie de lijnrechters, tabellenneukers, broodtrommels, leeglopende fietsbanden en pokdalige parvenues tegendraads zien reageren met een “prima georganiseerd, goede promotie voor het schaken”, als een atavistisch klokgelui, van Enschede of Lutjebroek tot Hummelo.

We hebben nu een wijs bestuur, en geen playoffs. Dat is knap in een wereld waarin mensen achteloos goudaders vertrappen omdat ze de waan van de dag, de glimwormen, nalopen.

____________________

Excellentie & de vlakte

Eén moment vrij en autonoom denken, het lukt ze niet. De hoge vrijheidsgraad die schakers kenmerkt is angstig ingeruild voor een uitkering of 9-5 gevangenschap. Het Grote en Goede -waarvan de echo klinkt uit monden van de Skripchenko’s, Karel's, Tea’s, Bianca’s, Erikken, Désireetjes, Cleopatra’s, Timman's, van Wely's, Catherine Deneuve’s en al die
andere superieuren is niet weggelegd voor de massa, daarmede het gehele universum en bestaan ontkennend. En Nederland, die moerassige hel.

Maar in de periferie, zijnde dit benepen landje dat excellentie vermorzelt, waar mensen zich op de vlakte houden (altijd “op die vlakte” blijvend) en waar het altijd zuur regent, zachtjes in het water, regeert de Raad van Beroerten. Hun voorzitter een laagvlieger wiens naam drie maal de rede verloochent. Als onreine, viervoetige dieren kruipen zij over de grond, minutieus iedere vierkante centimeter uitkammend en naspeurend op ketterij tegen hun "wormen en draden", zaken die niemand ziet behalve zij.

Hun litanie is er één van passieloosheid, ingesleten saaiheid, verveling en beledigende afwezigheid van interesse en bewogenheid voor al het Grote en Goede. Kwaadsprekerij, achterklap, een penetrant & onwelriekend geurenspectrum en domheid zijn de primitieve beleidsmiddelen; hun woorden een angstaanjagend, uit de vóórtijd overgewaaid weeklagen die het immer gewetst zijn of gebrek aan Palm bier betreffen en, nog voor 't denken zelf, enig denken of weten saboteert.

En wat schrijven ze zèlf? Kletsend over zaken waar mensenbegrip en verstand voor nodig zijn, op de toon van Hollanders die tot het einde der tijden op skivakantie zijn, soms met een caravan, altijd zonder verstand; "Auf Wiederschnitzel!", "Jalla Jalla!", "Auf Winterpehn!". Het Pieter Baan Centrum zit vol en ieder zoekt naar een zwart gat dat er niet is, in een donkere kamer.

Genoeg. Het is de dood in de pot als iedereen overal maar over mag schrijven. Grote schrik waar dat gebeurt. Aan een denkende elite stel je de massa niet bloot, zoals iemand in de keuken net een wind laat op hetzelfde moment dat een eierwekker afloopt.

Een gerenommeerd schaakblad, rijk van traditie maar arm als een kerkrat, de eeuwige gezel van de ware schaker, aan de telefoon. Of er een rubriek over Echte Schakers die het verdienen geeerd te worden (LFAM & JHT) kan komen. Het mag wat kosten; cultuur, intelligentie, het vermogen tot probleemoplossend handelen, het domein van inconsequentie en liefde, al het goede is schaars.

Die andere buurt, die van de duistere straat, in het hart van de onderwereld, is voorgoed van ons gescheiden. Die vergaat snel, heel snel beland je in de hel. En als je in het eeuwige leven gelooft, knijp dan in je kist eens in je arm.

2006-05-25T10:15:00.000+02:00

Praat van een politieke patjepeeër

Sytze Faber http://sytzefaber.livejournal.com

In het beleid van minister Rita Verdonk is de wijsheid vaak zoek. Aan de menselijke maat lijkt ze een hekel te hebben. Het scoren om te scoren, desnoods over de ruggen van sloebers, gaat haar goed af. Ze is een meesteres in het debiteren van simplismen. Als ze de waarheid geweld heeft aangedaan, straalt ze geen schuldbewustheid uit maar schaamteloosheid. Kortom, er is genoeg aan te merken op Verdonk. Maar hoe is het gesteld met haar rivaal Mark Rutte, het Gooise zondagskind waar de VVD-elite zo gek op is?

Rutte grossiert als staatssecretaris van Onderwijs in mooie praatjes maar er is tot dusver weinig concreets uit zijn handen gekomen. Als voorzitter van de HBO-raad zei Doekle Terpstra laatst dat Rutte geen benul heeft van de praktijk in het hoger onderwijs.Tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen verlaagde Zalm zich door gemeentebestuurders willens en wetens te belasteren en door belastingplichtigen op te roepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid. Als voorzitter van het VVD- campagneteam kon Rutte er echter geen genoeg van krijgen.

Zelfs na het 'mea culpa' van Zalm bleef hij de aantijgingen goedpraten. Rutte hangt graag de joviale bink uit. Als staatssecretaris jutte hij studenten op om tegen zijn beleid te demonstreren. Toen het zover was, werd de politie gewaarschuwd. Bij zijn eerste optreden als kandidaat-lijsttrekker sprak hij een veto uit over de PvdA als coalitiepartner. IJlings haalde hij bakzeil toen bleek dat Verdonk niet zover wilde gaan. Aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen maakte Henk Kamp in een interview een uitglijder. Hij leek te suggereren dat de dagen van Van Aartsen als VVD-aanvoerder waren geteld.

Rutte schoot er als een snoek op af. Kamp werd afgeserveerd als kandidaat voor het lijsttrekkerschap. Verdonk wordt verweten dat ze een populistische, Amerikaanse campagne voert. Rutte is echter met hetzelfde sop overgoten. Als campagneleider koos hij bewust voor de Amerikaanse methode om politieke tegenstanders zwart te maken.

Polariseren om het polariseren. Het (electorale) doel heiligt de middelen. Bijna wekelijks gaat er wel ergens een productiefabriek dicht. Minister De Geus heeft het angstvisioen van een miljoen werklozen. Professor Ankersmit, een partijgenoot van Rutte, vatte het probleem van onze geglobaliseerde informatiemaatschappij kernachtig samen. Een derde deel van de bevolking zal in de nabije toekomst uitstekend mee kunnen komen, eenderde lukt dat met enige moeite en het laatste derde deel blijft hopeloos achter. Als oud-staatssecretaris van Sociale Zaken weet Rutte dat natuurlijk ook wel. Desondanks beweert hij dat er binnenkort voor iedereen werk in overvloed zal zijn. Daarom kan volgens hem het recht op bijstand afgeschaft worden. Om Verdonk de wind uit de zeilen te halen deinst Rutte er niet voor terug het praat uit te slaan van een politieke patjepeeër. Dat geldt ook voor zijn voorstel dat iemand die zich verdedigt nooit veroordeeld mag worden.

Het handelen uit noodweer is al lang en breed verankerd in ons rechtsbestel. Of bedoelt Rutte dat men een tasjesdief ongestraft met de auto moet kunnen scheppen om hem hersenletsel toe te brengen?Verdonk of Rutte? Alleen al omwille van de duidelijkheid in de politiek verdient een herkenbare wolf de voorkeur boven een wolf in schaapskleren. Na het vertrek van Bolkestein is de VVD verweesd achter gebleven. Dijkstal, Zalm en Van Aartsen hadden onvoldoende allure. Ze vielen vrij snel door de mand. Rutte is evenmin een staatsman in de dop. Bij de twee andere regeringspartijen is het overigens ook geen botertje tot de boom.

Lousewies van der Laan is een politieke kabouter. Vorige week gaf ze zichzelf en haar fractie publiekelijk een vier als rapportcijfer. Toch wil ze een gooi doen naar het lijsttrekkerschap van haar partij. Veertig jaar na haar oprichting lijkt voor D66 de terminale fase te zijn aangebroken.In het CDA doen de aanhoudende slechte opiniepeilingen en de uitslag van de raadsverkiezingen hun werk. Op bijeenkomsten in (het katholieke) Gelderland en in (het protestantse) Friesland bleek er bij de achterban veel onvrede te bestaan over het sociale gehalte van het kabinetsbeleid. Eindelijk peuterde de Haagse top de stopverf uit de oren.

De vervroegde 'pakjesavond' eind vorige week is overduidelijk een poging het tij te keren.

Het past in hetzelfde stramien dat Verhagen eergisteren plotseling het licht zag wat betreft de publieke omroep.Het is voor de coalitie een race tegen de klok. Kiezers die niet tevreden zijn met het landelijke beleid van hun partij delen bij de raads- en statenverkiezingen nogal eens een gele kaart uit. Als schot voor de boeg stemmen ze dan op een andere partij.

Op 7 maart 2007 wordt er gestemd voor Provinciale Staten en dus indirect voor de Eerste Kamer. Als het gure klimaat voor de coalitie blijft aanhouden, is het niet denkbeeldig dat ze in de Eerste Kamer (tot maart 2011!) haar meerderheid kwijt is. Daarom gieren thans de zenuwen door veel Haagse kelen. Het gepalaver tussen Verdonk en Rutte is nog maar een voorbode van een verkiezingscampagne die langer dan een jaar gaat duren.

Joop Wijn, kroonprins, fungeert als de superknecht van zijn kopman Jan Peter Balkenende. Ook na de volgende Kamerverkiezingen wil de premier de coalitie met de VVD voortzetten. In de praktijk betekent dat een politieke tweedeling. Het lag dan ook voor de hand dat Balkenende de voorstellen van Bos meteen neersabelde. In een beeldspraak die correspondeerde met zijn passie voor autoraces zei Balkenende dat Bos de bocht uit vloog. Voor het eerst leidde dat in eigen kring tot serieus weerwerk.

De CDA'er Nout Wellink, president van De Nederlandse Bank, liet zich opmerkelijk positief uit over twee omstreden voorstellen van Bos, namelijk het fiscaliseren van de AOW en het limiteren van de aftrek van de hypotheekrente. De CDA-econoom prof. Lans Bovenberg - is dé verdediger van het sociaal-economische beleid van het kabinet.

De negatieve reacties van Wijn en Balkenende op Bos liepen hem echter over de schoenen. Afgelopen dinsdag schreef Bovenberg in Trouw een artikel onder de kop 'CDA, haak toch in op plannen van de PvdA!' Dezelfde dag zei hij in NRC/Handelsblad over het commentaar van de CDA-top op de plannen van Bos: 'Zo wint het CDA volgend jaar nooit de verkiezingen.'

Hoe men ook over de tweestrijd tussen Rita en Rutte mag denken, de VVD staat daardoor in het brandpunt van de belangstelling. Wouter Bos heeft zich ontpopt als een bewegelijke, aanvalsgerichte spitsspeler. Het CDA biedt daarentegen een defensieve en voorspelbare aanblik. Om het initiatief te heroveren zou het zijn voordeel kunnen doen met de opvatting van Napoleon dat een verrassend optreden het geheim is van een goede strategie. De VVD en de PvdA lijken dat goed te hebben begrepen.

http://sytzefaber.livejournal.com

Vanuit de Diepten.

2006-05-22T23:44:00.000+02:00

Grootmeesters.

Nooit niet eigenwijs. Altijd blakend van liefde en respect voor de collega-grootmeesters. GM Yge Visser past zich wel erg snel aan.

Nadat IGM Yge Visser in de play-offs erin was geslaagd Jan Timman te verslaan staart het 'monument van het vaderlandse schaak' minutenlang gebroken voor zich uit.

Na afloop van diens overwinning op Jan Timman, zegt Yge V. (Erik Hoeksema in het Dagblad van het Noorden) :

"Vergane glorie", aldus Visser, "spelers als Timman en Ljubojevic - die eerder in dit seizoen al van Visser verloor - leven in het verleden. Op het komende NK in Hilversum zal Timman niet eens de vijftig procent halen."

En dat nadat J. H. Timman na afloop Visser 's sterke spel heeft geroemd. Heren toch, foei.

Laatste aanraking met racefiets, 1979.

2006-05-22T15:23:00.000+02:00

1980. Tour de Col de Bougnon. Val in het ravijn. Met Neerlands sterkste wielrenners in de hitte nabij Frejus, startte de wielerkoers met een zware bergetappe. De vier zeer atletische en potige overige kanshebben waren gemiddeld zo'n 25 kilo zwaarder. Berggeit Hans "van Impe" de Lange liet zich af en toe terugzakken met toenmalig TI-Raleighrenner Cor "kalm-aan" van der Neut. Al snel lagen Kees Manten en Peter Loenen op kop, Adriaan Manten en de overigen gaven hen wat minuten voorsprong.

Er was maar 1 strategie, winst boeken in de afdaling. De kleine de Lange sprong daarom weg en probeerde de koof met het duo te dichten. Vooral van de de afdaling ("je hoeft dan niet te trappen", sprak hij eens wijs) moest het komen. Wat ging het hard, zo rond de 90 km. per uur dalend, voor de duvel-en-z'n-ouwe-moer niet bang, liet de Kleine zich op de twee leiders vallen, hij bereikte ze net niet. Bergop verloor de Kleine dan weer wat, zodat een volgende afdaling nodig was om aansluiting te vinden. En toen, de Col de Bougnon afdalend, roekeloos, miste hij een scherpe bocht.

"Er lag wat grint op het wegdek, hadden die koplopers er op gestrooid", mopperde hij achteraf in het ziekenhuis. In een greppel, na met het hoofd tegen de granieten Alpenwand geklapt te zijn, werd hij 10 minuten later door Adriaan Manten gevonden. Het brilletje van de Lange lag verkreukeld 20 meter verderop, de borstkas leek ingeploft, van een hoofdwond gutste het bloed in beide oogkassen. Nooit eerder had hij zo'n hoofdpijn gehad, de hersenen brulden het uit van de pijn. (Twintig jaren later verklaren kennissen: "nu begrijpen we dat je bent zoals je bent"). Tegen Adriaan bracht hij de laatste woorden uit: "laat mij maar hier liggen, ik heb een boeiend leven gehad".

Als een bezetene stapte Adriaan echter op de fiets om snel hulp te halen. Die kwam, een rode berg-ambulance van de brandweer. Op een brancard eenmaal ingeladen, werd hij voortdurend besproeid met vocht, om het bewustzijn niet te verliezen. Met gillende sirene raasde de ambulance midden op de twee stroken brede kustweg richting Frejus. De tegenliggers weken steeds net op tijd, totdat een Zweeds gezin in een Volvo met een andere mening daarover, frontaal op de ambulance knalde. Een klap die tot in Hoenderloo te horen viel, volgde, en dreunde vooral ook door op het brancard. De stalen brancardring vlak boven het hoofd van onze renner klapte keihard tegen de bovenkant van het hoofd. En dat had al zo'n koppijn. Plotseling waren de ambulancebroeders hem vergeten. Overal luid toeterende auto's, het verkeer dat vaststaat op die overvolle kustweg, en de Zweden in een woedend gesprek met het personeel van de ziekenauto. Pas lang nadat de schadeformulieren waren ingevuld werd de reis naar het ziekenhuis te Frejus hervat. Na de hoofdwond van hechtingen te hebben voorzien volgde een uitgebreid hersenonderzoek. De TI-Raleigh renner van der Neut was intussen gearriveerd en begeleidde het rouwproces. "Meer kunnen we er niet van maken, overigens zijn alle ribben gebroken en sommige gekneusd, daarom heeft u een gipscorset". Iedere dag werd de Kleine door z'n fanclub daarna op strand geparkeerd, zodat er zand tussen huid en corset kon komen.

Jeuk, die er 's nachts niet uit kon worden gekrabd. "Zo heb je toch nog een beetje vakantie", lachten vrouwen hem valselijk toe. Hem restte hoop. Een zorgvuldig bereide salade zou z'n gade hem, eenmaal teruggekeerd, opwachten. Met dollekervelskruid, wortel van de monnikskap en vingerhoedskruid. Alle even giftig. Een kleine glimlach krult rond de lippen bij die gedachte.

"De een klimt sneller dan de ander
de snelste krijgt een kwieke trui
en wie het allersnelst zou dalen
die krijgt een kist en klokgelui".

De dichter L.W. eindigde als laatste.

DE EUROPESE KAMPIOENEN GAAN DOOR

EUROPEES KAMPIOENSTEAM

V.l.n.r. een toerist, Sergei Tiviakov, Erik van den Doel, Ivan Soklov, Jan Timman, Loek van Wely en coach Herman Hamers.

Jan Timman 's plaats -ter plaatse om de belangen van mogelijk FIDE voorzitter Bessel Kok te verstevigen- is ingenomen door Erwin l'Ami, onze jongste professional.

Op de foto ontspant hij zich na een moeilijke partij in Kusadasi, Turkije. EK 2006.

Friso Nijboer met foto mag natuurlijk ook niet ontbreken. Na een zeer goed EK in Turkije gespeeld te hebben, mist hij directe plaatsing voor het WK in de barrages.

Nipter kan je niet verliezen, en ook nog grote pech met de loting: Michael Gurevich verslaat hem in vluggertjes.

De Volkskrant, maandag 22 mei

2006-05-22T14:53:00.000+02:00

Schaakteam laat Faerøer kansloos
bij de Olympiade
Van onze schaakmedewerker Gert Ligterink

AMSTERDAM - Voor de 37ste aflevering van de tweejaarlijkse Olympiade zijn meer dan duizend schakers bijeengekomen in de Oval Lingotto in Turijn. Het decor van het recente olympische schaatstoernooi is veranderd in een expositiehal die de komende twee weken plaats biedt aan 142 mannen- en 103 vrouwenteams.

De massale wedstrijd om de Hamilton Russell Cup geldt als het officieuze, maar niettemin enige echte WK voor landenploegen. Eens per vier jaar wordt ook een officieel WK gehouden, maar de winnaar van dat toernooi zou onmiddellijk de daar verdiende prijs willen ruilen voor de gouden Olympiade-medaille.

In de internationale voorbeschouwingen is Nederland vaak genoemd als een van de kanshebbers voor een ereplaats. Nog niet vergeten is de coup die de nationale ploeg vorig jaar pleegde door in Göteborg het sterkbezette EK te winnen. Min of meer hetzelfde team zou in staat moeten zijn in Turijn aan te tonen dat die zege geen toevallige uitschieter was. Na de eerste ronde valt nog weinig te zeggen over de vorm van de Nederlandse spelers.

In een eenzijdige wedstrijd rolde de ploeg vier brave amateurs uit Faerøer op met 4-0. Nijboer was als eerste klaar (achttien zetten), Tiviakov, Van den Doel en L’Ami moesten iets langer werken voor hun overwinningen, die overigens nooit in gevaar waren. Er waren meer teams die de maximale score wisten te behalen. Rusland, Bulgarije, Spanje, Duitsland, Roemenië en Georgië voegden zich naast Nederland aan de top van de ranglijst. Oekraïne, twee jaar geleden winnaar, stond een half punt af aan het team van de blindenschaakbond IBCA.

Loek van Wely kreeg in de eerste ronde rust, omdat zijn voorbereiding op de Olympiade niet optimaal was geweest. Vrijdagnacht nam hij deel aan een twaalf uur durende snelschaakmarathon in het Duitse Kuppenheim.

Misschien was het een wat baldadige vorm van protest. Het zint Van Wely allerminst dat hij in Turijn aan het derde bord is opgesteld achter Sokolov en Tiviakov. De plaatsingscommissie baseerde die bordvolgorde op de internationale ratinglijst, waarop de Nederlandse kampioen inderdaad lager staat dan Sokolov en Tiviakov.

Toch voelt Van Wely zich ernstig geschoffeerd. Volgens hem is de commissie ten onrechte voorbijgegaan aan het feit dat hij zesmaal achtereen nationaal kampioen is geworden. Het zal hem weinig moeite kosten zich te motiveren voor het komende NK, dat volgende maand in Hilversum wordt gehouden.

Playoffs te Enschede

2006-05-20T20:50:00.000+02:00

Milde veldslag in het verre Oosten

Jan “Zoetemelk” Stomphorst en HSG weer geen kampioen.

Het is zaterdag, op naar Enschede. De zon schijnt, het is te vroeg en de benzinetank is erg leeg. Voor twee hotelnachten zijn de koffers gepakt. Na een korte stop met 43 vluggertjes in Apeldoorn, voor een ander kampioenschap, ook in een raadszaal,
voelt het hotelbed van hotel Rodenbach, generaties lang in het bezit van de familie Grootenhuis, weldadig aan. Het diner aldaar met de meest succesvolle schaakcoach en zijn internationale basisspelers past bij de status van de Variant, als enige Nederlandse vereniging Europacuphouder, in 1999. En tot vandaag 10 x op rij nationaal kampioen.

Het gebouw waarin de strijd om het nationaal kampioenschap zich afspeelt, is mooi, het is een oude raadszaal te Enschede. Na een van spanning zinderende finale wint Internationale uit Breda de kampioensbokaal. In de sterkst denkbare opstelling komt U-boat-Worx opdagen. In hotel Rodenbach bereidt men zich voor met Amarone en Chablis. Het is hard werken. Zeven buitenlandse topgrootmeesters alsmede Olympiadedeelnemers Erik van den Doel en Ivan Sokolov staan in de basis, Jan Timman mag ook niet ontbreken. Op 2 na allen bezitten zij een rating boven de 2600. Van de 11 playoffs was er 11 x winst voor het team van voorzitter en coach Henk Verstappen van de Variant uit Breda.

Als de beker na van spanning zinderende partijen wordt uitgereikt door de voorzitter van de KNBS en diens rechterhand die over Topschaak gaat, weerklinkt een gejuich, als bij een bevrijding. Toeschouwers, van heinde en verre toegestroomd, vrolijken de prestaties van de alles gevende spelers op en bejubelen hen. Het is feest! Stad en land is er uit voor uitgelopen. Idiote oude mannen uit gehuchten in de Betuwe pakken hun autootje en tuffen ruim 200 kilometer naar schaakstad Enschede om toch maar vooral niets te missen van dit schouwspel.

De zaal met explicatieborden is lastig te vinden, Lex Jongsma ook. Later blijkt dat beiden écht ontbreken, maar geen nood, Ligterink is er gelukkig. Hij legt echter niks uit, maar speelt schaak en legt Joel Lautier over de knie, een remiseaanbod van Lautier weigert hij resoluut. Gert wint. De tweede speeldag speelt hij een solide remise tegen veelvoudig nationaal schaakkampioene mevrouw Peng. Overigens een boeiende partij van beiden. Optisch gezien (voor het oog van een leek) lijkt Gert beter te staan, achteraf blijkt zijn aanvankelijk oordeel dat er niet meer in zit dan remise, correct.

Gert stopt ermee
Na aldus 1.5 punt en forse ratingwinst geboekt te hebben, onthult deze oud-kampioen van Nederland (1979, met winst op Donner, Langeweg, Ree, Timman, Bohm)
dat hij stopt met competitieschaak na zo’n 35 jaar op topniveau te hebben meegedraaid. Geen ophef, niks blabla, gewoon, als altijd, een nuchtere mededeling die je bijna uit hem moet trekken. Daar moet het volk het mee doen. Uit “64 Schaakportretten” (Frits Agterdenbos, 1984) pluk ik diens beste partij waarin maar liefst 8 zetten van Ligterink een uitroepteken krijgen. Het is z’n overwinning op Bronstein uit Joermala 1978, “de échte, dus je begrijpt dat ik daar wel een beetje trots op ben”, citeer ik.

Gert Ligterink – David Bronstein
Jurmala Jurmala, 1978

1.e4 c6 2.d3 e5 3.Pf3 d6 4.g3 Pf6 5.Lg2 Le7 6.0–0 0–0 7.Pbd2 Pbd7 8.b3 a5 9.a4 d5 10.Lb2 Ld6?! 11.d4! exd4 12.exd5 cxd5 13.Pxd4 Pc5 14.h3 Te8 15.Te1 Txe1+ 16.Dxe1 Ld7 17.Pb5! Le7

18.De5! (diagram)

18...Tc8 19.Te1 Pe6 20.c4 Lb4 21.Lc3? Lxb5! 22.Lxb4 Lc6! 23.Lc3 b6 24.Lb2 d4? 25.Lxc6 Txc6 26.Pf3 Tc5 27.De2 d3 28.De3 Tc8

29.Pd4! (diagram)

29...Pxd4 30.Lxd4 Pd7 31.Dxd3 Pc5 32.Dc3 f6 33.Le3 Dd7 34.Kh2 Df5 35.Td1 Te8 36.Td5 Df3 37.Dd4 h5 38.Td8 Txd8 39.Dxd8+ Kh7 40.Dd5? Pe4 41.g4?! hxg4 42.Dh5+ Kg8 43.Dxg4 Dxg4 44.hxg4 Pc5! 45.Kg3 Kf7 46.Kf4 Ke6 47.Ld4! g6 48.Ke3 Ke7 49.Ke2 Ke6 50.Kd1 f5 51.gxf5+ gxf5 52.Kc2 Kd6 53.Kc3 Kc6 54.Le3 Pe6 55.Kd3 Kb7 56.Kc3 Kc6 57.Kd3 Kb7

58.c5! (diagram)

58...bxc5 59.Kc4 Kc6 60.Ld2 Kb6 61.Lh6! Kc6 62.Le3! f4 63.Ld2 f3 64.Lxa5 Pg5 65.Le1 Pe4 66.Kd3 Pd6 67.Ke3 Pf5+

68.Ke4! (diagram)

68...Pd4 69.b4 Pe6 70.b5+ Kb7 71.Kxf3 c4 72.Lb4 Pd4+ 73.Ke4 1–0

Gert Ligterink licht de reden van het afscheid toe. “Eenmaal per maand een potje spelen, op zaterdag, het reizen, de voorbereiding, het wordt echt een opgave als je tenminste een beetje op niveau wil blijven spelen. Een competitieopzet als in Frankrijk of Duitsland met enkele partijen in een weekend trekt me meer, dit afgelopen weekend bevalt me ook prima”. Het is duidelijk dat Rob Hartoch hier niet aan het woord is, maar Amsterdam is Groningen ook niet.

Terug in de werkelijkheid
Eigenlijk gewoon maar zeggen dat schaakvereniging De Variant uit Breda Henk Verstappen is. En dan daarbij vermelden dat deze club alle playoffs heeft gewonnen, eenmaal zelfs de Europacup voor teams.

Dat er geen toeschouwers zijn, en ook geen mogelijkheid om de partijen in de belendende persruimte te volgen, is niet vreemd. “Daar is ook niet op gerekend, na vorig jaar, toen we wel demonstratieborden en commentatoren hadden”, verduidelijkt de heer Grootenhuis, een voortreffelijk gastheer, voorzitter van het organiserende ESGOO en sinds 1946 eigenaar van het sfeerrijke hotel Rodenbach. Pas kort geleden heeft hij het hotel verkocht en tegelijk het besluit genomen schaakactiviteiten stop te zetten. Het lijkt een beetje zijn afscheid.

De sfeer is er vandaag een van middeleeuwse sereniteit, rust en beschaving.

Karel van der Weide gedijt in deze omstandigheden, ver verwijderd van opwaaiende zomerjurken, uitstekend, hij kán niet verliezen, ook niet als hij verloren of slecht staat. Hij laat tegenstander Dimitri van Leent zien wat “werken” is en buigt een slechte stand met Habsburgse souplesse om in winst.

HSG weer niet
HSG lijkt bij aanvang van dit seizoen goede kansen te hebben, maar vandaag zit er gemiddeld 60 ratingpunten minder per bord. Zoals gebruikelijk kun je wachten op winst voor de Variant. Het komt de spanning niet ten goede maar dat zal Robert Klomp en Henk Verstappen een zorg zijn. Na ruim twee uur spelen is er al 5½ -1½ voorsprong.

Erik van den Doel tegen Erwin L'Ami eindigt al snel in remise, beider goede bedoelingen en vechtlust ten spijt, “er zit niet meer in”, berustte Erik. Friso Nijboer speelt tegen Jan Timman, de Winavervariant van het Frans komt op bord. Hoewel de stelling er spannend en interessant uitziet voor leken, is Friso direct na afloop vol zelfwoede, al is het maar voor even. “De enige zet die iets belooft in deze variant, Lg5, speel ik niet. Ik grijp mis!”, bijt hij een bewonderaar toe. Als Jan h6 speelt is Friso verbaasd dat zijn loper niet op g5 staat. In plaats van het witvoordeel uit te mogen breiden moet Friso nu zijn best doen om remise binnen te slepen.

Friso Nijboer – Jan Timman

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Pc3 Lb4 4.e5 c5 5.a3 Lxc3+ 6.bxc3 Pe7 7.Dg4 0–0 8.Ld3 f5 9.exf6 Txf6
10.Dh5 (diagram)

Dit was niet de bedoeling van Friso. "Alleen Lg5 biedt wit kans op voordeel, in deze variant", briest hij na afloop. Zwarts volgende zet geeft hem gelijk.

10.. h6 11.Pf3 c4 12.Le2 Pbc6 13.g4 Tf7 14.Pe5 Pxe5 15.Dxe5 g5 16.h4 Pg6 17.Dh2 Pxh4 18.f4 Ld7 19.fxg5 hxg5 20.Lxg5 Dxg5 21.Dxh4 Dxh4+ 22.Txh4 Taf8 23.Kd2 Th7 24.Tah1 Txh4 25.Txh4 Kg7 26.Th5 ½–½

Dan breekt er voor de enkele toeschouwer een periode van gissen aan. En van wachten, de coaches kunnen er ook weinig van maken. “Als Daniel verliest, verliest het team”, zegt Jan Stomphorst op een bepaald moment, overlopend van spanning. Robert Klomp –organisator, assistentcoach, allesregelaar van Breda- houdt rekening met verlies van Joel Lautier. “We winnen er 3 en verliezen er 2, denk ik”, taxeert hij na 1,5 uur spelen, over drie kwartier zal alles duidelijk zijn”.

HSG hoopt op winstkansen van Friso Nijboer tegen Jan Timman en vertrouwt erop dat Loek van Wely Lautier verslaat, bij Daniel Stellwagen tegen Chuchelov staat het al snel gelijk, maar na zes uur spelen krijgt Daniel kleine winstkansen.

Michael Gurevich en Ljubomir Ljubojevic hebben het woord ‘passief’ vandaag van de menulijst geschrapt en noteren onleesbaar hun zetten. Wit kiest voor dynamisch spel en een “attacking strategy” zoals hij dat na afloop zelf noemt. De zet 28... Tb8? wordt als verliezend aangegeven. Beter was 28... Td8, waarna de volgende variant op het bord had kunnen komen: 29. Pf5 Txf5 30. Dxf5 Pc3+ 31. Kc2 (31. bxc3 Dxc3 leidt tot eeuwig schaak) 31... Pxd1 32. Lxa6 Dxa3 33. Dxf7+ Kxf7 34. bxa3 Pe3+ met remise als gevolg.

Mikhail Gurevich - Ljubomir Ljubojevic

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. Dc2 O-O 5. a3 Lxc3+ 6. Dxc3 b6 7. Lg5 Lb7 8. e3 d6 9. Pe2 Pbd7 10. Dd3 c5 11. Pc3 La6 12. d5 h6 13. Lh4 Pe5 14. Dc2 Pg6 15. Lg3

15. ..exd5 (diagram)

De volgende zet van Gurevich onderstreept wits keus voor “a big dynamic play”, en een offensieve strategie.

16. 0-0-0 d4 17. exd4 Ph5 18. Kb1 Pxg3 19. hxg3 Dg5 20. f4 Dxg3 21. f5 Pf4 22. Pe4 De3 23. g3 d5 24. cxd5 Pe2 25. dxc5 bxc5 26. f6 Tfe8 27. Pd6 Te5

28. fxg7 (diagram)

28. .. Tb8 29.Ka1 Tb6 30. Pxf7 Gurevich: deze zet bekroont wits aanvallende bedoelingen.

30 .. Te7 31. d6 Txf7 32. d7 Tb8 33. d8D+ Txd8 34. Txd8+ Kxg7 35. Lxe2 Lxe2 36. Td6 Lf3 1-0

Ian Rogers snoept een pion op a2 van Laurent Fressinet, maar dat straft deze hardhandig af. Een bevredigend alternatief voor 30... Dxa2 is echter moeilijk aan te geven, vermoedelijk was wits initiatief op de koningsvleugel al te veel gegroeid.

Laurent Fressinet - Ian Rogers

1. e4 c6 2. d4 d5 3. e5 Lf5 4. Pf3 e6 5. Le2 Pd7 6. O-O Lg6 7. Pbd2 Ph6 8. Pb3 Pf5 9. c3 a6 10. Kh1 Le7 11. Lf4 O-O 12. Dd2 Ph4 13. Pxh4 Lxh4 14. Le3 Le7 15. f4 Tc8 16. Lg4 Pb6 17. De2 Pc4 18. Lg1 Db6

19. f5 (diagram)

Hierna staat wit wat beter (Fressinet) 19. .. exf5 20. Lxf5 Lxf5 21. Txf5 a5 22. Tb1 Db5 23. Df2 f6!? Nogal riskant omdat de zwarte dame buitenspel komt te staan (Fressinet). 24. exf6 Lxf6 25. Pc5 Tf7 26. Df4 Te8 27. b3 Pb6 28. Tf1 De2 29. Dg3 Kh8 30. Pd3 Dxa2 31. Pe5 Tff8 32. Dh3 Kg8 33. Dg4 Kh8 34. Dh5 Kg8 35. Dg4 Kh8

36. T1f3 (diagram) ‘de winnende zet’, aldus Fressinet. 36. ..Dc2 37. Dh5 Pc8 38. Pf7+ Txf7 39. Dxf7 Tg8 40. Txf6 gxf6 41. Dxf6+ 1-0

De derde overwinning voor Breda komt op naam van Ivan Sokolov die van Jan Smeets wint. Loek van Wely over die partij: “Jan Smeets maakt op dit niveau een beginnersfout door niet remise te willen forceren, hij blijft kleine zetjes doen en wil winnen”. Jan Smeets:”het is waar dat ik er geen moment over heb gedacht om op remise te spelen, raar eigenlijk: ergens vanaf zet 21 gaat ’t inderdaad snel fout”.

Jan Smeets – Ivan Sokolov

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.d4 exd4 4.Pxd4 Lb4+ 5.c3 Lc5 6.Le3 Lb6 7.Da4 Tb8

Ivan Sokolov: “Tb8 is een belangrijke en verrassende zet in de opening”. Ook Dennis de Vreugt noemt het een leuke zet en legt uit waarom. Wit kan niet goed Pxc6 spelen. Zie 8.g3 8.Pxc6? bxc6 en zwarts pionnenstructuur blijft intact en de toren staat dan goed op de halfopen lijn.

8.g3 Pf6 9.Lg2 0–0 10.0–0 d6 11.Pxc6 bxc6 12.Ld4 d5 13.e5 Pg4 14.b4 Na 14.Dxc6? Lb7 15.Db5 Dc8 16.Lxb6 La6 17.Dxd5 Lxf1 18.Lxf1 Txb6 loopt Jan Smeets in een mooie valstrik (DdV).

14...Te8 15.Dxc6

15. ..Pxe5 (diagram)

Sokolov: “Een strategische beslissing. Ik offer een pion om op winst te spelen.” 16.Dxd5 Df6 17.Pd2 Lb7 18.Db3 Lxg2 19.Kxg2 Lxd4 20.cxd4 Jan Smeets: “ik neem bijna altijd als mij iets wordt aangeboden , maar dat zwarts aanval hier wel zal winnen, wordt mij snel duidelijk”. 20...Pc6 21.d5 21.Tae1 is een betere manier om stukken te ruilen, 21...Pxd4 22.Dc3. 21 .. Pxb4 22.a3 Pc6 23.Dc4

Jan Smeets: “Vanaf hier volg ik een verkeerd plan, beter was ‘t om na te denken over het spelen op remise. 23...Pe7 24.Dxc7 De toernooisite noemt dit graaiwerk, maar er is nog niks aan de hand. Na de komende twee zetten verandert het beeld echter snel.

25.Pxd5 Dxa7?

25.Dc6 (diagram)

26. Kg1 faalt op 26. ..Ta8 27.Dd4 Pc3. 26. Pf3 Tb3 27.Tfe1 Na 27.Tae1 volgt Pf6! Zeer getruct. (27...Pf4+ is ook niet zo goed, maar het is niet direct uit.

28.gxf4 Dxf3+ 29.Kg1 Txe1 30.Txe1 h5 31.Dd7, (DdV)) 28.Te3 Texe3 29.fxe3 Pg4 met winnende aanval voor Sokolov (DdV). 27. ..Pf6 28. Txe8 Pxe8 29. Te1 Dxf3 30. Kg1 Pf6 0 - 1

Persruimte
Wat een persruimte had moeten zijn, is een creche met twee laptops waarover Anjo Anjewierden gaat. Hij voert partijen in en zorgt ervoor dat de thuisblijvers -die ongelijk hebben- alle zetjes van het verslavend schermpje kunnen aflezen.

Dat hij zich na afloop op utrechtschaak.nl stort, is minder. Anjo daar: ”Leuk is dat werkelijk de gehele schaakgemeenschap zich heeft ontfermd over het zoontje van Peng. Het kereltje was, gewapend met potloden, een kaartspel en een paar voorleesboekjes neergestreken in de persruimte. Onder meer Marlies Bensdorp, Marion van Wely, Dimitri Reinderman en Hans de Lange (u leest het goed!) zorgden voor het nodige vermaak voor Caro. En heeft u nog een voorleesmoeder (zo heet dat nu eenmaal) nodig, neem dan contact op met Marlies. Hans de Lange kan trouwens goed tekenen, volgens Caro”.

Vooral “de gehele schaakgemeenschap” lijkt iets overdreven. Je kunt de toeschouwers snel opsommen. Met gebitspecialist-voor-schakers Paul Bierenbroodspot en heel even André Hendriks (Leerdammer schaakschool, leerling van Peng) heb je ze al bijna gehad. Niet (meer) namens de KNSB, maar ook aanwezig, is Arthur Schuering. De oprechte belangstelling straalt van hem af. Het is ook goed toeven in Enschede, met alle topschakers en hun partijen bijeen.

En passant vertelt hij een anekdote waarin ikzelf voor kom. Amsterdam, Spiegelzaal, Museumplein, 1976, KNSB bestaat 75 jaar, snelschaken, eerst bedeelt een arbiter mij met een nul als de tegenstander mijn koning slaat. Later, daarvan geleerd hebbend, sla ikzelf de koning en claim winst die door een andere arbiter wordt afgewezen. Twee nullen, the story of my life. Ik trek me dan somber terug in een hoekje waar ik uren later, zittend op de grond, en badend in verdriet, wordt gevonden. Deze heer weet mij te raken, het leven is verschrikkelijk en vroeger was alles beter.

Doorgaan met dromen
Arthur Schuering heeft er de tocht Rijswijk – Enschede vice versa voor over om schakers en hun spel te zien.

Had je dat soort mensen maar in een bestuur. Graag aangevuld met zeer gewenste herintreders als Herman Hamers. Nadenkend over wat het meest belangrijk is voor schakend Nederland, kom ik op de competitie. Het is net voetbal. En als je kampioen wordt krijg je een bokaal, die voorzitter Henk Kesler uitreikt. Bij schaken ligt dat anders. Er is geen bokaal, dus wordt er een uit een vitrine gehaald in de raadszaal van de gemeente Enschede maar helaas, op het deksel staat een grote voetbal. Deksel eraf dus. Niemand weet dat Henk Verstappen hoog boven ’t hoofd de Enschede gemeentevoetbalbeker heft bij de uitreiking. Dat er niemand bij dit kampioenschap aanwezig is namens de KNSB, helemaal niemand, wekt bevreemding. Of juist niet.

Snel nu naar Adams, vér verwijderd van dit soort zinloos gemijmer.
Michael Adams staat met subtiel spel tegen Predrag Nikolic na pionwinst al snel goed. “Een heel gecompliceerde partij, tenminste voor mij! Als ik 29. Pd6 speel, denk ik dat Le4 of Td6 zeer interessant zijn. Na Pd6 sta ik wel wat beter maar er geen duidelijke manier om progressie te boeken”. Dennis de Vreugt denkt dat de 32e zet de kansen verder reduceert van wit (zie de partij).

Michael Adams – Predrag Nikolic

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0–0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 d6 8.c3 0–0 9.d4 Lg4 10.d5 Pa5 11.Lc2 c6 12.h3 Lxf3 13.Dxf3 cxd5 14.exd5 Pc4 15.Pd2 Pb6 16.Pf1 Pbxd5 17.Pg3 Pc7 18.Pf5 Pe6 19.a4 b4 20.Db7 Te8 21.Dxb4 Lf8 22.Dh4 g6 23.Ph6+ Kg7 24.a5 Le7 25.Dg3 Ph5 26.Pf5+ Kh8 27.Df3 Lg5 28.Td1 Df6 29.Pxd6?

foto Fred Lucas http://www.momentoo.nl/

Adams: “Deze stelling is beter voor wit maar er is geen duidelijke weg

naar winst. Interessant lijkt 29.Le4! gevolgd door bijvoorbeeld 29...d5

30.Lxd5 Tad8 31.Ph6 Dxf3 32.Lxf3 Txd1+ 33.Lxd1 Lxc1 34.Txc1 met

groot voordeel voor wit, of 29.Txd6! Phf4 30.Lxf4 Lxf4 31.Pe3 De7 32.Tdd1

waarna wit duidelijk beter staat. Ik heb er wel naar gekeken, maar weet

niet waarom ik de Pxd6 doe”.

29...Dxf3 30.gxf3 Lxc1 31.Taxc1 Te7 32. Le4
(diagram)

Dennis de Vreugt vindt 32. b4 een betere poging, met erna Lb3 om de pionnen op de damevleugel te versterken. 32...Tb8 33.b4 Phf4 34.Kh2 Tc7 35.Ld5 Pe2 36.Lxe6 fxe6 37.Tc2 Pd4 38.Tcc1 Pe2 39.Tc2 Pd4 40.Tcc1 Pe2 41.Tc2 ½–½

Het is dan al duidelijk dat Sergei Movsesian het beslissende punt gaat incasseren tegen Ruud Janssen. Hoe het middenspel staat, is niet duidelijk, maar ook niet zo belangrijk. Ruud Janssen investeert (te) veel tijd. Movsesian compliceert de partij met een stukoffer en als Janssen de beste verdediging, 28. Lxf4 Txf4 29. Pd5, mist, resteren Movsesian 6 pionnen tegen een stuk. Hij keert tevreden terug naar Tsjechie waar hij voorlopig wil genieten van de geboorte van een tweede kind: “dat is voor mij belangrijker dan deelname aan de Olympiade”.

Ruud Janssen - Sergei Movsesian

1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 d5 4.Pc3 Lb4 5.cxd5 exd5 6.Lg5 h6 7.Lh4 0–0 8.e3 c5 9.Tc1 c4 10.Pd2 Le6 11.Le2 Pbd7 12.0–0 Da5 13.g4 Ph7 14.f4 f5 15.h3 Tae8 16.Kh2 Kh8 17.Dc2 Dc7 18.Lg3 Dc8 19.Pf3 Le7 20.Pe5 Pxe5 21.dxe5 Lc5 22.Tcd1 Td8 23.Lf3 fxg4 24.Lxd5 gxh3 25.Le4 Txd1 26.Txd1 Lxe3

27.Lxh7 Lxf4 28.Tg1 Lxg3+ 29.Txg3 Dc5 30.Pe4 Dxe5 31.Lg6 Dd4!

Sergei Movsesian: “Een belangrijke zet in wits tijdnood. Het is niet gemakkelijk meer om voor wit een nuttige zet te vinden”. 32.De2 b5 33.Tf3 Txf3 34.Dxf3 Dxb2+ 35.Kg3 De5+ 36.Kf2 Db8 37.Kg1 b4 38.Kh1 c3 39.Pc5 Lxa2 40.Pd7 Dd6

Slotdiagram, Het zal niet vaak voorkomen.... 6 (!) pionnen voor het stuk. 0–1

KingLoek groots
Loek van Wely redt de Hilversumse eer met een prima zege op Joel Lautier. Na een scherp gespeelde opening inclusief pionoffer wijkt Lautier met 15... dxe2 af van een rapidpartij Topalov-Anand, eigenlijk zonder compensatie. Loek van Wely bouwt zijn voordeel gestaag en secuur uit.

Loek lijkt voor toeschouwers niet zeker van z'n zaak. Hij gebruikt maar liefst 40 minuten voor de eerste 15 zetten. Loek: "ik gebruik wel veel meer tijd in de opening, maar toch blijkt dat ik de opening (zo'n twee jaar terug) beter bekeken heb dan Lautier. Mijn geheugen liet mij even in de steek. Maar ook in de tijdnoodfase heb ik alles nog onder controle. Zwart heeft nergens kans op een gelijkspel gehad. De kritieke foutieve beslissing is 15... dxe2. Daarna is het in hogere zin een moeilijk verhaal voor hem".

Loek van Wely – Joel Lautier

1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 Lb4 4.Dc2 d5 5.a3 Lxc3+ 6.Dxc3 Pe4 7.Dc2 c5 8.dxc5 Pc6 9.cxd5 exd5 10.Pf3 Lf5 11.b4 d4 12.g4 Lg6 13.Dc4 d3

14.Le3 (diagram)

Allemaal nog bekend, Gurevich speelde dit vroeger vaak, was een van de initiators van deze speelwijze, maar met de snel toenemende ontwikkelingen in deze opening, vindt hij de speelwijze te riskant worden. Loek is echter zeer goed op de hoogte. 14...Df6

15.Td1 (diagram) 15...dxe2? 15...Td8 is beter, en bekend uit een partij Topalov - Anand, zo vertelt Loek, maar het door Gurevich aangegeven 0–0–0, "zwart moet snel actief worden", is mogelijk nog beter.

16.Lxe2 0–0 (diagram)

Wat anders? Misschien is Dc3 met dameruil beter. Na afloop, tijdens de post mortem van Lautier en Loek met onder anderen Ljubojevich en Gurevich, vliegen de varianten over het bord. Ieder spoor van voordeel voor zwart ontbreekt, luidt de gezamenlijke conclusie. 15....0–0–0 biedt nog het meest actieve regenspel voor zwart.

17.0–0 Pc3 18.Td6 Pxe2+ 19.Dxe2 De7 20.Tfd1 Tfe8 21.Td7 De6 22.h3 Db3 23.Txb7 Dxa3 24.b5 Pb4 25.c6 Pc2 26.Tbd7 Pxe3 27.fxe3 Dc5 28.T1d5 Dc1+ 29.De1 Da3 30.Pd4 h6 31.Kf2 Tac8 32.Pf5 Lxf5 33.Txf5 f6 34.Dd2 Kh8 35.Tfd5 Da1 36.Kg2 Da4

37.Td8 De4+ (diagram)

38.Kg3 Dh1 39.Txc8 Dg1+ 40.Kf3 Df1+ 41.Kg3 Dg1+ 42.Kh4 Txc8 43.Kh5 Tg8 44.Td8 Dh1 45.Txg8+ Kxg8 46.Dd8+ Kf7 47.Dd7+ Kf8 48.c7 1–0

Het schaken leeft in Enschede
Een mevrouw betreedt onwennig het gebouw en vraagt aan Caro Peng (6) en Marlies Bensdorp: “kent u ook een vrouwelijke schaker die ik wat vragen kan stellen voor de krant?”. Ik fluister deze journaliste van de Twentsche Courant Tubantia terstond in wie ze tegenover zich heeft. Marlies doorstaat de ballotage niet, ik ratel op wat hier voorts aan de gang is, het belang dringt niet door. In een hoekje heeft ze via Marlies haar interview met Peng. En ja hoor, het artikel staat maandag in Tubantia.

Een grote foto van Daniel Stellwagen prijkt boven een groot artikel, met als onderschrift “Eén van de jongste deelnemers, in gepeins verzonken, tijdens het schaaktoernooi in de Enschedese raadszaal”. Formeel correct, maar jongste grootmeester met misschien de vermelding van de naam had ook gekund.

Twentsche pers
“Ongekende stilte in politieke arena” is de kop boven het artikel. Louter de namen van Tea Bosboom-Lanchava, Xie Jun en Zhaogin Peng alsmede die van de zesjarige Carel (bedoeld wordt Caro) komen in het artikel voor. Niks Grootenhuis, van Wely, Ligterink, Adams, Verstappen, Timman of anderen.

De allerlaatste zin, onderaan, derde kolom, laat zien dat deze journaliste weet waarover ze schrijft. “U-boat Worx uit Breda sleept de beker met bijbehorende titel in de wacht”. Deze kei verdient de Pulitzerprijs.

“Jonge jongens en al wat oudere mannen, waartussen de twee vrouwelijke speelsters opvallen”, mag ze straffeloos schrijven. Met “de jongen houdt zijn mond dicht maar leunt (hoezo “maar”?) even zachtjes tegen zijn moeder aan, tot ze hem gebaart weer weg te gaan” en “Vandaag legt ze (Peng, red.) het af tegen haar tegenspeler”.

Dat laatste is écht nieuws op de vroege maandagmorgen: alle overige Nederlanders weten niet beter dan dat Ligterink – Peng in remise is geeindigd.

Terug naar het strijdtoneel. De Bulgaar Ivan Cheparinov is pas 19 jaar oud, zeer gedisciplineerd, en onbezoldigd en fulltime secondant van Topalov, met Danielov als manager. Ivan grijpt dit soort gelegenheden aan om wat te verdienen, schaken is zijn leven: zijn grenzeloze ambitie vormt een schril contrast met de zachte, wat stille uitstraling. Yasser Seirawan en hij komen na 67 zetten remise overeen.

foto:
v.l.n.r. Ivan Cheparinov, Laurent Fressinet, Joel Lautier, Amarone, Chablis, Rodenbach.

Ivan Cheparinov - Yasser Seirawan

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Pc3 dxe4 4.Pxe4 Lf5 5.Pg3 Lg6 6.h4 h6 7.Pf3 Pd7 8.h5 Lh7 9.Ld3 Lxd3 10.Dxd3 e6 11.Lf4 Da5+ 12.Ld2 Dc7 13.0–0–0 Pgf6 14.Pe4 0–0–0 15.g3 Pxe4 16.Dxe4 Pf6 17.De2 Ld6 18.Kb1 Kb8 19.c4 De7 20.Pe5 Pd7

21.Pd3 (diagram) Dennis de Vreugt suggereert hier 21.Lf4 als interessant. Na 21...Pxe5 22.Lxe5 f6 staat het gelijk. 21...The8 22.Lc3 f6 23.The1 Df7 24.Df3 Lc7 25.b3 f5 26.Td2 Pf6 27.Tde2 Dxh5 28.Dxh5 Pxh5 29.Pc5 Pf6 30.Pxe6 Td7 31.Pc5 Tdd8

32.Te7? (diagram)

Cheparinov: “Hier sta ik wat slechter (slightly worse), ik moet natuurlijk de torens ruilen op e8 en vervolgens Pd7 spelen met groot voordeel". Dus 32.Txe8 Txe8 33.Pd7+ met groot voordeel”. Na 33...Kc8 34.Pxf6 Txe1+ 35.Lxe1 gxf6 wit staat beter, DdV.] 32...Pe4 33.Txe8 Txe8 34.Pxe4 fxe4 35.g4 g6 36.Kc2 h5 37.gxh5 gxh5 38.Kd1 h4 39.Th1 Ld8 40.Ke2 Tg8 41.Ld2 Tg4 42.Le3 Kc8 43.a4 Intussen heeft wit het kleine nadeel om weten te buigen naar een klein plusje. Het nu volgende eindspel is zeer instructief en leerzaam. Moeilijk, en erg knap gespeeld door de jonge witspeler. 43...Kd7 44.d5 cxd5 45.Lxa7 dxc4 46.bxc4 Lc7 47.Le3 Ke6 48.Kf1 Kf5 49.Ke2 Ld8 50.c5 Kg6 51.Tb1 h3 52.Th1 Th4 53.f3 Kf5 54.Lf2 exf3+ 55.Kxf3 Txa4 56.Txh3 Ta3+ 57.Kg2 Txh3 58.Kxh3 Ke4 59.Kg2 Lg5 60.Kf1 Le3 61.Lh4 Kd3 62.Le7 Kc4 63.c6 bxc6 64.Ke2 Lc5 65.Lh4 Ld6 66.Kd2 Kb3 67.Lf2 Lf4+ ½–½

Henk’s Europese beker
Tenslotte stelt Daniel Stellwagen de prijsuitreiking even uit, hij probeert Vladimir Chuchelov
op de knieën probeert te krijgen. Voor leken is niet duidelijk of de stelling écht remise is, maar na 80 zetten moet Stellwagen genoegen nemen met remise. Daarmee is de einduitslag bereikt: 6½ - 3½.

Henk Verstappen heeft grote ambities. “We gaan weer voor de Europese beker, we trekken er drie jaar voor uit”. Dit jaar bestaat het team uit Cheparinov, Sokolov, Ponomariov, Gurevich, Jan Timman en Erik van den Doel. Henk is sinds z’n 18e lid van Breda en is de club. De promotie van het 2e team van Breda naar de 1e klasse KNSB zou mogelijk kunnen worden aangegrepen voor een herstart van de interne competititie en van bredere verenigingsbelangen. Vice-voorzitter Puc Leijnen en de onmisbare organisator en mede-coach Robert Klomp lijken onvermoeibaar.

Opmerking bij de foto’s
De foto’s waarop Verstappen voorkomt, lus die van de speelzaal, zijn van Frits Agterdenbos, zie

www.chessvita.com. Dagelijks bericht deze vanuit Turijn over de Schaakolympiade op deze website.

Hilversum walst over Rotterdam heen

Karel van der Weide (fragment uit diens verslag)

Lieflebbers en verzamelaars opgelet: in de vorige editie van dit blad stond een 'model-wedstrijdverslag'. Situatie: een team dat duidelijk te zwak is voor de meesterklasse, elke keer vreselijk wordt afgedroogd, de slotronde niet uitgezonderd. Men zou verwachten dat bij verslaggeving hunnerzijds nederigheid gepast is, men spreekt over een leerzame ervaringen en dat de tegenstander geprezen wordt.

Niets van dat. De, door stom toeval tot stand gekomen, overwinningen aan hun kant worden uitgebreid belicht. Tegenstanders, wier stellingsbegrip en resultaten zelfs de natste dromen van de verslaggever van dienst, een zekere C.B. te T., huizenhoog overtreffen, worden beschimpt. Fraaie staaltjes van schaakkunde aan gene zijde domweg genegeerd. Geen flauw benul van fatsoensnormen en krachtsverhoudingen in de schaakwereld; het amateur-spook waart helaas onverbiddelijk op de Nederlandse borden rond. Stukkenjagers, be gone and stay gone!

Zo, dat was dat. In de halve finales van de play-offs speelde Rotterdam dus tegen HSG. Om gelijke tred te houden met het 'model-verslag' zou ik kunnen volstaan met de enige partij die door de onzen gewonnen werd:

Nikolic - Solleveld

1.d4 Pf6 2.Pf3 g6 3.g3 Lg7 4.Lg2 0-0 5.0-0 d6 6.c4 Pc6 7.Pc3 e5 8.d5 Pe7 9.c5 Pe8 10.cxd6 Pxd6 11.Le3 Normaal ziet men 1 1. e4.
11... h6 12. Tc1 Pef5 13.Lc5 b6 14.La3 e4 15.Pe1 Te8 16.Lxd6
Het witte spel is niet helemaal uit de verf gekomen. Op 16. Pc2 komt al 16..Pc4. Vandaar dat Nikolic rond dit moment remise aanbood, hetgeen door Maarten geweigerd werd.
16... Pxd6 17.Pc2 Ld7 18.Pd4 e3 19.Dd3
Na het alternatieve 19. f4 streeft zwart een implantaat op d2 na: 19... Pc4 20. Tc2 Pd2 21. Txd2 exd2 22. D xd2 f5 en wit heeft onvoldoende compensatie voor de kwaliteit.
19... exf2 20. Txf2 Dg5 21.Tf4 De5 22.Pc6 De3 23.Dxe3 Txe3 24.Kf2
Meteen 24. Lf3 was te prefereren.
24... Tae8 25.Lf3 g5 26.Ta4 b5 Maarten opent de jacht op groot wild. 27.Tb4 Lxc6 28.dxc6 a5 29.Tb3 Ld4 30.Kg2 a4 31.Tb4 Lc5 32.Txb5 Pxb5 33.Pxb5 Lb6 34.Pc3 La5
Een andere poging tot winstvoering was 34... a3 35. bxa3 f5.
35. Pxa4
Hier leek 35. Pd5 de aangewezen zet, al kon iedereen zich voorstellen dat Nikolic weinig fiducie in het resulterende toreneindspel had: 35. ..Txe2 36.Lxe2 Txe2 37.Kf3 Txb2 38.Tc5 Lb6 39.Pxb6 Txb6 40.Tc4 Tb2 41.Txa4 Txh2 zal toch wel winnen voor zwart.
35. ..g4! 36.Lxg4 T8e4 37.Kf2 Txg4 38.Kxe3 Txa4 39.a3 Lb6 Vermijdt ruil van de torens, al lijkt ook dan zwart te winnen. Een willekeurige variant: 39..Kf8 40.Kd3 Ke7 41.Tc4 Txc4 42.Kxc4 Kd6 43.Kb5 Lb6 44.a4 h5 45. a5 Lg1 46.h3 f5 47.b4 Lf2 48.Ka6 Kxc6 49.b5 Kc5 50.Kb7 Kxb5 51.a6 c6 en zwart wint.
40. Kf3 Kf8 41. e3 Ke7 42. Tc3 Kd6 43.b4 Ke5 44. g4 Ta6 45. h4 La7 46. Ke2 Ke4 47. Kd2 f6 Wit wordt gewoon uitgetempeerd.
48. Tc4 Kd5 49. Tf4 Txc6 50. Tf5 Kc4 51. g5 fxg5 52. hxg5 Te6 53. gxh6 Lxe3 0-1

Rest mij nog de uitstekende organisatoren van het gastvrije ESGOO te bedanken, de heren Grotenhuis, Kroeze sr. en jr. voorop, met excuses aan degenen die ik niet noem. Met spelen in de raadszaal was een bijzondere ervaring, de gezamenlijke maaltijd schijnt dit keer wél te hebben voldaan en er bestond mogelijkheid tot overnachting.

De heren Van Harreveld en Van der Weide verkozen echter, om met Donner te spreken, hun geestelijk domicilie in de moeder der steden.
Met 200 km/h, voorwaar het kan nog, haastten wij ons naar de Residentie.

De muffe sfeer van geestelijke inteelt ontvluchtend (opnieuw Donner), je eigen bed, een vers halfje bruin van de Marokkaanse bakker op zondagochtend, zelf belegd met oude kaas en roompate, geflankeerd door een cappuccino uit de Giotto, het cultureel supplement van het NRC, Berlioz op de achtergrond. Kom daar maar eens om in een gehucht als Enschede. Sowieso, een gezamenlijke maaltijd bij de Chinees, een gezellig weekend en kamers delen. Bah, we zijn LSG niet!


Adidas Commercial met Zidane, Beckham, Kaka, Beckenbauer, Kahn, Ballack, Lampard, Cisse, Riquelme, Raul, Duff, Podolski, Schweinsteiger, kuranyi, Robben,...

Schaken is een leuke hobby

2006-05-20T14:11:00.000+02:00

Europees Kampioenschap - Kusadasi.

v.l.n.r. Laura Bensdorp, Erik van den Doel, toerist, Harmen Jonkman (wit shirt), Erwin l'Ami

2006-05-20T11:35:00.000+02:00

Rustam Kamsky

Alles moet wijken voor 1 doel. Zijn zoon zou tot de wereldtop op schaakgebied gaan behoren. Papa Rustam zelf zette er alles voor opzij. Na het vertrek uit Siberie, uit een gehucht dat door wolven, grote armoede en koude geteisterd wordt, reist vader K. met z'n zoontje over de gehele aardbol om die droom te verwezenlijken.

In 1989 emigreert het gezin, dan al zonder moeder, Gata is dan 13 jaar, naar de Verenigde Staten, op 16-jarige leeftijd wordt Gata daar in 1990 grootmeester. Zijn laatste titelnorm behaalt hij bij zijn debuut in Nederland, waar hij een sterk bezet toernooi in Tilburg wint. Hij werkt drie maanden met Loek van Wely als secondant en bezoekt Leerdam. Zijn vader oefent een dermate zware druk op hem uit, dat zelfs tijdens een simultaan in Gorinchem overleg plaats moet vinden over remiseaanbiedingen met papa. Ook later, als Gata 21 is, en als er sprake is van opleving van hormonen die ter kermis willen, zal Gata Kamsky op vragen naar mogelijke relaties voor het antwoord naar zijn vader doorverwijzen.

Niets, ook niet een bezoek aan Leerdam, waar we proberen hem met veel cognac op andere gedachten te brengen, brengt vader Rustam van z'n stuk. Er is maar één doel, zijn zoon moet en zal tot de schaaktop behoren, alles moet daarvoor wijken.

Papa krijgt zijn zin
In 1991 is Gata Kamsky kampioen van de Verenigde Staten. De kwartfinale in de PCA-cyclus wint hij met 4½-1½ van Vladimir Kramnik. In de halve finale van de FIDE tegen Viswanathan Anand wint hij de tie-break, nadat de match in 4-4 was geëindigd. Daarna wint hij in de halve finale van de PCA overtuigend van Nigel Short met 5½-1½. Hij mist de kans om twee matches om het wereldkampioenschap te spelen door de finale van de PCA-cyclus met 4½-6½ te verliezen van Anand.

In 1996 verliest zoon Kamsky de tweekamp om het FIDE-wereldkampioenschap van Anatoli Karpov met 7½-10½. Daarna stopt hij abrupt met schaken en gaat eerst medicijnen en later rechten studeren. Het gezin Kamsky is dan al geexplodeerd, zus (niemand die daar over rept, schoonzoon en vader Rustam hebben aan 1 ontmoeting genoeg om daarna nog louter in termen van geweld te communiceren), en moeder -weg sinds Gata's 10e- zijn verdwenen.

Hevige ruzies en een maniakaal doel met een zoon hebben hun tol geeist.

Hoe zou 't Rustam Kamsky nu vergaan?

foto:
Leerdam, 1993, v.l.n.r. op de rug gezien Rustam Kamsky, Theo Dekker (gedeeltelijk zichtbaar), voorgrond Sarah de Lange, Gata Kamsky en de gastheer.

2006-05-20T11:05:00.000+02:00

Er gebeurt nergens zoveel als in de wereld

Gata Kamsky terug aan de top!

Een gruwelijke doch leerzame opvoeding. Van circusaapje tot topschaker. De foto toont Gata in 1993 in Leerdam tijdens een maaltijd. Hij is dan nog immer, gedwongen, van diens vader Rustam onafscheidelijk. Het is ook de tijd -begin 90er jaren- waarin Loek van Wely drie maanden als secondant met hem samen werkt.

Nu behoort hij plotseling -na een schaakonderbreking van 10 jaar- met Anand en Topalov opnieuw tot 's werelds beste spelers. Een comeback, na lange tijd, zonder weerga. Na de A-groep van Corus als training te hebben gebruikt, speelt hij met de huidige wereldtoppers alsof hij die 10 jaar gewoon is doorgegaan.

De namen zijn van nu zijn anders. Geen Karpov, Kasparov, of Kramnik meer. De vierde "K", die van de naam Kamsky overleeft hen allen.

Foto:
Frits Agterdenbos, www.chessvista.com
Gata Kamsky, januari 2006, Corus.

______________

Sytze Faber, een kleurrijk bestuurder

"Schakers eisen vertrek bestuurder" kopte het NRC op 9 augustus, pal nadat “onze” schakers Europees kampioen geworden. “Na de juichkreten over het behalen van de Europese titel richtten de schakers giftige pijlen op de Nederlandse bond. Bestuurslid Sytze Faber moet het ontgelden”, zo valt er te lezen. Daarbij wat opmerkingen, ter lering of vermaak.

Feeststemming, Europees kampioen!
Ieder is enthousiast over het Nederlandse team, Vladimir Toekmakov, de captain van het Oekraïense team: ”Wat de Nederlanders hier hebben laten zien is ongelooflijk. Ze hebben geweldig gespeeld. De captain van de Russen, Sergei Dolmatov, deelde zijn lof, maar had een kanttekening. ”Natuurlijk heeft Nederland volledig verdiend gewonnen, maar of ze hier een vervolg aan kunnen geven is maar de vraag. Gezien de leeftijd van de spelers is het geen stabiel team.'' Die bedenking ontlokt de kampioenen hooguit een triomfantelijke klaterlach, want de feiten spreken louter in hun voordeel. De Russen eindigen op een beschamende veertiende plaats en in het onderlinge duel werden ze met 3-1 overtuigend verslagen. Sterker nog, Nederland won van alledrie medaillewinnaars van de laatste Olympiade; Oekraïne, Rusland en Armenië. Als enig land blijven ze ongeslagen en van de 36 partijen die ze spelen verliezen ze er maar één, een uitglijder van topbord Loek van Wely. Alle spelers steken in een blakende vorm in Gotenburg en allemaal scoren ze boven verwachting. Dankzij deze weldaad aan statistieken ondergaan de Nederlanders de huldiging bij de sluitingsceremonie met stralende gezichten. Het is feest!

De dissonant
Zo lijkt alles koek en ei, totdat op het vliegveld van Gotenburg enkele spelers laten weten dat ze niet alleen blij waren. Gevraagd naar zijn gevoelens over dit opmerkelijke succes, opent Ivan Sokolov een frontale aanval op het bestuurslid van de schaakbond met de portefeuille topschaak. ”Dit succes is niet behaald dankzij de bond, maar ondanks, want ze hebben hiervoor niets gedaan. Ik hoop dat Faber op korte termijn zal opstappen en vervangen zal worden door iemand die productiever is in het vinden van sponsors.''

Ter verduidelijking legt Sokolov uit dat, voor zover hij weet, bij succesvolle andere schaakbonden de financiële middelen bestaan uit 35 procent budget van overheidswege en overige steun en de rest uit sponsorgelden, terwijl de Nederlandse bond voor 95 procent leunt op eigen middelen. Zijn ontstemming over Faber wordt gedeeld door Erik van den Doel, die net als Sokolov eerder aanvaringen had met de bondsbestuurder. “Faber heeft z’n jaarlijkse snoepreisje weer gehad, hij ligt niet goed bij een aantal spelers en speelsters, hij is veel te nadrukkelijk aanwezig en roept altijd irritatie op. Faber had daar bovendien niks te zoeken, hij was geen gedelegeerde voor het ECU congres. Hij beweert dat hij er was om contractonderhandelingen te voeren met enkele spelers, maar dat is niet zo. Spelers willen tijdens een evenement niet eens contractonderhandelingen voeren, ze hebben wel wat anders aan hun hoofd. Het KNSB-bestuur mag Faber wel eens aan de tand voelen over diens storende aanwezigheid”.

Ook Loek van Wely laat zich niet onbetuigd, hij stelt dat hij niet eerder problemen met Faber had, maar dat hij nu teleurgesteld is door het ontbreken van een bonus voor de Europese titel. Bovendien heeft hij zich sterk geërgerd aan een als grapje bedoelde uitspraak, waarover hij verder niet in détails wilde treden. Het heeft niet geleid tot zijn nederlaag de volgende dag, maar geholpen heeft het zeker ook niet.

Faber aangeschoten
Faber reageert onaangenaam verrast en gekwetst over deze ”motie van wantrouwen''. Van de drie ton die de schaakbond voor topschaak heeft sprokkelt hij er naar zijn zeggen zelf ieder jaar een ton bij elkaar. Sytze: ”in de laatste zes jaar heb ik ruim een half miljoen euro bij overheden en bedrijven binnengehaald voor het topschaak. Op 10 maart heb ik, in het bijzijn van Jeroen Bosch een goed gesprek gehad met van Wely en Sokolov. Daar is gesproken over startgelden tot en met zaken als speeltempo bij tiebreaks. Geen woord van de heren over een bonus voor het EK. Overigens is Nederland een middenmoter als het gaat om startgelden”. HdL: “Vind je niet dat de KNSB zelf, uit eigener beweging, royaal uit had moeten pakken, en met een gebaar had moeten komen?” Sytze: “ik had een week later een bestuursvergadering waarin besloten moest worden over bezuinigingen ter grootte van 150.000 euro. Dan past het niet, zeker niet in mijn rol van waarnemend voorzitter, om voor Sinterklaas te spelen.

Los daarvan, tachtig procent van de schaakbonden heeft in het geheel geen sponsoring. Het bij Van Wely slecht gevallen grapje noemt hij een onschuldig misverstand. Dat er in tegenstelling tot de afspraken over de Olympiade geen bonus zou zijn bij het EK was algemeen bekend. Dat betreft afspraken met de topspelers waar ze allen met hun volle verstand bij waren". Verder kan hij er niet omheen dat de bondsraad nu eenmaal de voorkeur geeft aan breedteschaak. Desondanks stelt hij te zullen kijken wat er veranderd kan worden, “want ik zie het probleem natuurlijk ook wel”.

De schakers stellen echter dat het onlogisch is dat er wel een bonusregeling is voor Olympiades, maar niet voor EK’s landenteams. Erik van den Doel: “Het gaat om vergelijkbare toernooien. Natuurlijk hadden de spelers dit vooraf bij Faber kunnen aankaarten, dat het tijd wordt dat ‘t eens verandert. Maar de topspelers weten zo langzamerhand echter uit ervaring dat Faber z'n poot toch altijd stijf houdt. Het is verspilde moeite. Dat de spelers hun frustraties nu via de media uiten vind ik daarom wel begrijpelijk”. De kritiek op Faber wordt niet onderschreven door Jan Timman en Sergei Tiviakov. ,,Ik steun Sytze Faber helemaal'', aldus Tiviakov. Hij is altijd aardig tegen mij en ik zie niet hoe hij schade zou kunnen doen aan het Nederlandse schaak.''

Jan Timman: “niet sjiek”
Onze wijsgeer onder de schakers, waarschijnlijk ook de meest geliefde in en buiten de schaakwereld, vindt de reactie van de jongere collega’s “niet sjiek”. Faber stelt zich voor een bestuurder betrokken en soms erg open op, op het naieve af. En luisteren is niet z’n sterkste kant. Dat maakt hem kwetsbaar. Jan geeft een voorbeeld. “Jan, je zat in de planning om mee te doen in Hoogeveen dit jaar, weet je dat?”, aldus Sytze tegen Grote Jan. “Nee, is dat zo?”, repliceert deze. Sytze.: “Ja, maar rancune bij Corus, Jeroen van den Berg, is je, opgebroken”. De openheid van Faber is soms van pijnlijke aard.

Zijn manier van optreden bevalt niet alleen een aantal spelers zo slecht dat die hem écht weg willen hebben, ook een aantal bestuursleden willen dat. “Z'n sponsorwervende vermogens zijn veel minder dan die van z’n voorganger, Joop Piket, maar verder is het ook niks. Als iemand Sytze Faber kan overtuigen te vertrekken bewijst die de topschakers en de rest van het KNSB bestuur een gouden dienst”, zo laten twee grootmeesters per mail hun kennissenkring weten.

Jan Timman is genuanceerd in z’n opvatting. “Ik vind het niet sjiek dat je dit soort geluiden via een krant naar buiten brengt. Iedereen wist vooraf wat de beloning zou zijn. Dan past het niet om achteraf, ook nog in een dagblad, om een bonus te vragen. De prestatie die we hebben geleverd is fantastisch. Juist daarom is het jammer dat er zo’n vervolg is. Ook al zijn de opmerkingen van Ivan Sokolov en van van Wely over een bonus redelijk, je moet ze in een persoonlijk gesprek, achteraf te berde brengen. Dat Loek van Wely zich ergert aan een persoonlijke uitlating van Faber en dat publiekelijk ventileert, in een krant laat zetten, zonder duidelijk te maken waarover het gaat, dat kan niet. Zonder uitleg wordt de kritiek dan kleinzielig. Ikzelf heb geen problemen met Faber, nee, ik sta neutraal ten opzichte van hem, dat is wel eens anders geweest. Het enige zakelijk meningsverschil betreft vanaf 1998 de kwestie van startgelden bij het Nederlands Kampioenschap. Dat weet iedereen, vorig jaar hebben we een afspraak gemaakt over mijn deelname aan drie toernooien, de Olympiade, het Europees Kampioenschap en het Nederlands Kampioenschap. De financiele regeling die we overeenkwamen was niet optimaal, maar ik heb erin toegestemd en mij aan de afspraken gehouden. Heel graag zou ik mij in de strijd om het Nederlands Kampioenschap gemengd hebben, dit incident met die gebroken hand is overmacht”.

Epiloog
Onze helden en Europese kampioenen verdienen veel meer dan een bonus, zij léven van schaken. Grote bewondering is op z’n plaats. Het is een moeilijk leven, buiten de samenleving, als een bohemién: vrij doch niet gerieflijk. De profschaker leeft een leven, tussen hoop en vrees, tussen roem en bedelstaf. Door te schaken heeft hij zijn leven gesimplificeerd, zijn hartstocht uit hij in een erg klein geworden wereld. Maar hij is vrij. De laatste roofridder in een maatschappij van slaven. De teamspirit was goed bij het Europees kampioenschap. Maar op onderlinge bijstand, charitatief erbarmen of gevoel voor verenigingsleven zul je onze helden nimmer betrappen.

In hun Tegenwereld zet Tom Poes Faber zijn beste beentje voor, maar het is een ondeugdelijke vertoning in de ogen van mensen die geen boodschap hebben aan argumenten die met ‘breedtesport’, bondsraad of verenigingsleven van doen hebben. Zij willen brood. En Faber is er om hun belangen te dienen, als portefeuillehouder Topschaak. De wereld van een profschaker is niet de zijne. Voor dezulken is een bestuurder iemand die z’n kleurloosheid het cachet van gewichtigheid probeert te geven. Ze fluisteren subliem wanneer ze op z’n holst klinken, in woorden van de grote Komrij.

29 augustus 2005

__________________________________________________________________

Probaat middel tegen bescheidenheid

De tekst bij het artikel onder onthoud ik u. Sinds woensdag 31 augustus 2005 sta ik bij vele onwetenden in het rijtje Tal - Bosboom - de Lange. Weliswaar aflopend, en enkele lichtjaren verwijderd van de eerste twee, maar hjg staat op de kaart.

__________________________________________________________________

__________________________________________________________________

DOOD ACHTER HET BORD

Een soeverein besluit

Eduard Spanjaard werd op 3 januari 1909 in Utrecht. Hij overleed op 7 mei 1981 in zijn geboortestad achter het schaakbord. Sterven en schaken. Geza Maroczy zei ooit: "So möchte ich auch sterben, das ist der schönste Tod eines Schachmeisters."

Zijn dood was karakteristiek. Eduard Spanjaard stierf tijdens een clubavond van zijn geliefde Schaakclub Utrecht op 72-jarige leeftijd achter het schaakbord, in gewonnen stelling, precies zoals hij altijd had gewenst. Toen zijn vrouw het droeve nieuws hoorde, was haar eerste vraag: "Hoe stond hij?"

Grootmeester Hans Ree schreef zes jaar eerder, in juli 1975, in de rubriek Hollands Dagboek van NRC/Handelsblad: "Mr. Ed. Spanjaard, advocaat te Utrecht, had in zijn goede tijd de volgende gewoonte. Aan het begin van de partij sprak hij tot zijn tegenstander: 'Als je straks een sirene hoort brullen, moet je niet schrikken; dat is dan de ambulance, die mij komt halen. Ik ben namelijk doodziek, de dokter heeft me eigenlijk verboden te spelen en ik kan ieder moment voor het bord neerstorten.' Vervolgens begon hij te schaken als een duivel, en behaalde listig menig puntje, vooral tegen Donner." Twee keer evenwel ging het mis; eenmaal tijdens een competitiewedstrijd in Rotterdam, toen de Utrechter onwel werd, maar het nog goed afliep, en die tweede keer, toen met fatale afloop, op 7 mei 1981.

Eerder was een ander groot Utrechts schaker in het harnas gestorven. Dr. A.G. Olland bezweek tijdens het kampioenschap van Nederland in 1933 aan een hartaanval, eveneens met een winnende positie op het bord, zie diagram links. Zwart heeft hier Prof. Mr. A.W. Hamming. Die partij werd overigens reglementair verloren verklaard voor Olland. In t geval Spanjaard werd dit eleganter opgelost door zowel Schenk als Spanjaard een winstpunt te geven.

===============================================================

Aankondiging website Neerlands sterkste grootmeesters

Een nieuwe site voor de nederlandse Topschakers en Europese kampioenen komt eraan! Initiatief Erwin l'Ami en Hans de Lange.

Zie voorontwerp www.thewildknights.nl

____________________________________________________________________

‘Miljoenen jaren natuur in de war geschopt door een paar emmertjes water dragen’ of ‘de evolutieleer is niet meer wat die was’

I. Enkele vragen bij de theorie
Darwin heeft niet gezegd dat de mens van de apen afstamt. Dominees, papen en geestdrijvers hebben hem die bewering toegeschreven. Die zin hoort in het rijtje van Karel van het Reve: Marx heeft gezegd dat godsdienst opium voor het volk is, Holmes heeft gezegd ‘Elementary, my dear Watson’ en Caesar ‘Et tu, Brute!’, maar de kenners weten beter.

Darwin kwam met de natuurlijke teeltkeus (natural selection) en de strijd om het bestaan (struggle for life).

Zwaaien naar kennissen?

II. Darwin in Artis
Met een schaakgrootmeester en schaakmeester bezoeken we Artis. In de enorme Afrikaanse meren, die lang geleden uit het niets zijn ontstaan, hebben zich in vele miljoenen jaren honderden soorten nauw verwante furu gevormd. Ze werden vernoemd naar hoe en wat ze eten. Modderhappers, algeneters, bladhakkers, slakkenkrakers, slakkenwrikkers, schubbeneters, schoonmakers. Er zou een ooghapper bestaan maar dat is mogelijk een mythe. Door het isolement, waarin het eilandleven zich bevindt, ontwikkelt het unieke trekken. Dat geldt voor zeeleguanen en vinken op de Galapagoseilanden waar Darwin zelf zich al over verwonderde, maar het geldt ook voor de furu in het Victoriameer. Ze komen alleen daar voor, zien er vreemd uit en vertonen typisch gedrag. Zo zijn er linksmondige schubbeneters die alleen de rechterkant van hun gastheren oppeuzelen en rechtsmondige die alleen de linkerkant bewerken.

De evolutietheorie voorbij
In de klassieke evolutietheorie ontstaan soorten door een mechanisme dat allopathische speciatie heet. Een groep dieren raakt in tweeën opgesplitst doordat er bijvoorbeeld in korte tijd een bergketen ontstaat. Vóór de berg zijn de omstandigheden anders dan erachter. Natuurlijke selectie zorgt ervoor dat iedere groep dieren zich langzaamaan aanpassen aan de heersende omstandigheden. Als miljoenen jaren later de bergketen verdwijnt, kunnen individuen van de ene groep misschien nog wel paren met individuen van de andere maar zijn de nakomelingen die uit die kruising voorkomen slecht aangepast aan de nieuwe omstandigheden.
Er staat dan een beloning op discriminerende signalen als kleurvlekjes, streepjes en vreemde geluiden zodat de dieren van de verschillende groepen elkaar kunnen herkennen. Uiteindelijk zullen dieren van de ene groep niet meer paren met dieren van de andere. Uit één soort zijn er twee ontstaan. Maar in het Victoriameer is gebleken dat het ook wel eens anders kan gaan. Overigens niet alleen daar.

___________________________________________________________________

Dvoirys

Die eigenschap is een dure leugen.

__________________________________________________________________

Maar toch kan zo een nieuwe soort ontstaan. Het mechanisme van sexuele selectie heeft een grote rol gespeeld in het ontstaan van al die honderden soorten furu in het Victoriameer. Dat is één.

Sexuele selectie is minstens zo belangrijk als natuurlijke selectie.

Twee, het is duidelijk dat op dit moment niet het ontstaan van soorten een belangrijke evolutionair vraagstuk is maar het uitsterven ervan.

De honderden soorten furu die in miljoenen jaren in het Victoriameer zijn ontstaan, zijn in een jaar of dertig, veertig uitgestorven. Omkering – de emmertjes 134 pictures were in your filmstrip during this session.

Bronnen: Karel van het Reve & Tijs Goldschmidt, koopt hun boeken !

__________________________________________________________________
Erwin l'Ami op 20ste levensjaar ook Schaakgrootmeester !

Foto onder: een kersverse 20-jarige grootmeester, Erwin l'Ami, rechts op de foto, heeft weer een toernooi gewonnen. In Vlissingen. Op de foto is ook met de rode polo gm Friso Nijboer zichtbaar, die co-winnaar werd.

____________________________________________________________________

“Eindelijk, het duurde me te lang”, verzucht Nederlands kersverse nieuwe grootmeester. Zijn prestatie op het ACT 2005 levert hem de grootmeestertitel op. Het is zondag, 24 juli 2005. De twintigjarige schaker (5 april 1985) uit Woerden is duidelijk gelukkig. En blij met alle aandacht. Zondag wordt er gefeest, maar maandag gaat Erwin, als iedere week, gewoon weer door met z’n werk, schaken. “Ja, ik geef deze week gewoon training, ik heb wel wat interviews maar het leven gaat door”.

Schaken = Werken

Overigens is Erwin l’Ami vorige week gedeeld winnaar geworden van Vlissingen, won hij de laatste twee jaar sterk bezette OKU-toernooien in Utrecht én het NOVA-toernooi in Haarlem.
Erwin is sinds ruim een jaar een echte schaakprofessional. Hij heeft vele jaren lang, gedisciplineerd en serieus , heel veel tijd in het edele schaak gestoken. De laatste jaren met Jan Smeets, die hem net voor was met het behalen van de grootmeestertitel. Beiden beschikken over een grote theoretische kennis, zo schrijven ze bijv. samen in het Yearbook 75 een artikel over een zijvariant van het Siciliaans, overige artikelen volgen.

Erwin komt uit Woerden, heeft drie oudere broers, hij leert schaken op z’n vijfde. Z’n vader Wout brengt hem vanaf z’n prille jeugd vele, vele jaren lang –vaak wekelijks- naar schaakclubavonden en toernooien. De middelbare school schiet er bij in, Erwin kan zich niet meer motiveren om het laatste jaar netjes af te ronden met een diploma. Er spelen vier verenigingen een rol in Erwin’s leven; Woerden, Utrecht, Apeldoorn –even- en HSG. “Bij die laatste club blijf ik, de sfeer is er prima, er is de sterkste interne competitie en het eerste is een écht team. De uitstapjes naar van Oosterom’s Ambertoernooi, HSG’s sponsor uit Monaco, zijn leuk, we krijgen met een groepje (Jan Smeets, Daniel Stellwagen, Jop Delamarre, Dennis de Vreugt) training van Loek, ik heb het er erg goed naar m’n zin”.

Vrouwen, Temptation Island

"Ja, hoewel niet fanatiek, we hebben last van de hormonen, Jan (Smeets) en ik. Twintig jaar is ook niet niks, op onze leeftijd. Samen kijken we daarom graag tussendoor naar Temptation Island. Op exotische lokaties wordt de betrouwbaarheid van de relaties van ongehuwde jonge stellen getest. Dan moeten we elkaar van de buis sleuren, om weer achter de laptop te kruipen en ons op het schaakrepertoire te storten. Je moet je gewoon voorstellen dat iedere wereldtopper als een chefkok in Lyon z'n eigen kunstjes en geheimen heeft. Dat loopt gemakkelijk tot in de 20 a 30 zetten per opening, die hebben we op ons specifieke gebied in het hoofd, daar weten we alles van. Mogen we dan af en toe achter die Temptation hangen of niet?".

___________________________________________________________

Oscar voor de minst correcte schaakspeler

Hans Bohm, natuurlijk. Maar wel lachen. Bijvoorbeeld als hij in een spelershotel veel heeft zitten drinken en het op betalen aankomt. Bohm zoekt dan even uit, wie er niet in het hotel zijn zodat hij een kamernummer kan kiezen van een collegaspeler voor die rekening. Als je z'n tegenstander bent, is het andere koek. Eigenlijk hoef je geen argumenten op te sommen, het zijn er teveel. De tekst onder is dus per definitie niet limitatief.

Bohm I

Het Nederlands Kampioenschap in 1985 werd ontsierd door een incident. Kick Langeweg, behept met een rustige en gevoelige natuur, zat in een gewonnen stand zeer gecontreerd verzonken, winstwegen te zoeken. Op 't allerspannendste moment bood Bohm hem met luide stem remise aan. Daar kan Kick niet tegen, het bloed was onder de nagels weggehaald. Er volgde een geweldige woedeuitbarsting, Kick maakte Bohm uit voor alles wat deze verdiende.

Voorafgaand aan de volgende ronde biedt hij -bijna in tranen- zijn verontschuldigen aan aan alle deelnemers voor zijn gedrag. Gerard Welling: "ik zat aan de tafel naast hem te spelen (de eerste en enige keer in het Nederlandse schaakwalhalla .....). Ik moet Kick hier in bescherming nemen, want zijn explosie kwam niet helemaal uit de lucht vallen. Hans Böhm was een stuk kwijtgeraakt, en had toen maar eens remise aangeboden, met als gevolg dat zijn tegenstander zich vreselijk zat op te vreten, en toen nog blunderde ook.

De allereerste reactie van Kick was trouwens de woedende uitroep aan Böhm's adres: "Jij ook altijd met je streekjes !". Gevolgd door een armzwaai waarbij de stukken wegvlogen -ook over het bord waar John van der Wiel en Hans Ree een bijzonder spannende partij zaten te spelen- richting de aandachtig toeschouwende Erik Knoppert".

"Bohm 747"

Bohm II

Het is 1967. Het toenmalig beroemde Open Nederlands Snelschaaktoernooi (10 min.p.p.p.p.) in Zevenbergen kende het volgend Bohm-incident. Hij heeft met nog niet eens 1 minuut op de klok de volgende stelling tegen A(d) van den Berg -die begin oktober 2005 aan het WK voor veteranen mee doet- en heeft zwart. Wit -van den Berg- heeft nog ruim 5 minuten op de klok en staat gewonnen. Ad let heel goed op, Bohm had reeds toen een geweldige reputatie opgebouwd, beducht op iedere streek die Bohm uit z'n brede repertoire zou selecteren.

Hij lette er vooral op dat Bohm niet aan de de klok zou draaien. Er stond veel op het spel, wie deze partij zou winnen, zou doorgaan naar de finaleronde. Er heerst grote spanning, en dan; Bohm schuift plotseling met een reuzenzwaai wits koningsvleugel van het bord. Direct drukt Ad de klok in, maar Bohm drukt hem aan diens kant ook in. "Zet de stukken eerst netjes neer", roept Ad, steeds bozer wordend omdat het slaan op de klok door beide spelers aanhoudt.

Uit de verte snelt Constant Orbaan toe, de legendarische arbiter. Net te laat arriveert hij, Bohm slaat niet meer op de klok maar op de rechterhand van Ad van den Berg. Dat laat Ad niet op zich zitten, hij deelt een vuistslag uit, recht op de kin van Hans Bohm. Als Jan Timman toesnelt en Ad van den Berg vasthoudt, in een poging het gevecht te onderbreken, slaat Bohm Ad midden in het gezicht. De heren mogen remise overeenkomen van de heer Orbaan, doch dat weigert Ad waarop beiden worden gediskwalificeerd. Hans Bohm heeft iets met die naam van den Berg, Rene van den Berg, een vermogensbeheerder, was hem recent ook te slim af.

Bohm III

Anderhalf jaar later ontmoet Bohm de nog immer voor SC Utrecht zeer actief schakende Hein Piet van der Spek. Het decor is het Snelschaaktoernooi Driehuis, 1968. Zelf zat ik in Parijs, gooide er in het kader van la Revolte Etudiante met stenen naar de militie. HP had in Bohm z'n eigen oorlog en was zo verstandig geweest zich thuis reeds te prepareren op H. Bohm's krijgslisten. Als de partij tussen beiden bijna afgelopen is, wil HP van der Spek Bohm absoluut voor zijn, en wacht de oorlogsvoering niet af, indachtig het "si vis pacem parabellum".

Veel toeschouwers staan om het bord, er heerst een Hitchcock-achtige suspense, de spanning-sfeer van een thriller. Dan doet HP de briljante, iedere non-historicus en parvenu vernietigende zet Tb1 x Dc8! "Maar dat kan helemaal niet", roept Bohm woedend, "de toren stond niet op c1!". Bedaard reageert HP van der Spek met "ja hoor", waarop Bohm, bijna ontploffend, om zich heen kijkt, naar de toeschouwers. Dezen bevestigen allen ja-knikkend het gelijk van Hein Piet. Bohm geeft op en is sedertdien niet meer snelschakend actief.

(wordt vervolgd)

________________________________________________________________

De laatste fietstocht

Tour de Col de Bougnon 1979

Zij had zo aangedrongen. "Maar ik fiets alleen wat in Amsterdam, kleine stukjes", probeerde hij nog. "Ach, al mijn broers doen toch ook mee, die werken ook gewoon doordeweeks", reageerde zij op mijns inziens een heel andere opmerking. Voor ik het wist zat in een Renault 5 met vier racefietsen op het dak. Tour de Col de Bougnon. Met Neerlands sterkste amateur wielrenners in de hitte nabij Frejus, startte de wielerkoers met een zware bergetappe. De vier zeer atletische en potige overige kanshebben waren gemiddeld zo'n 25 kilo zwaarder. Berggeit Hans "van Impe" de Lange liet zich af en toe terugzakken met toenmalig TI-Raleighrenner Cor "kalm-aan" van der Neut. Al snel lagen Kees Manten en Peter Loenen op kop, Adriaan Manten en de overigen gaven hen wat minuten voorsprong. Er was maar 1 strategie, winst boeken in de afdaling en af en toe doen of je wegspringt. De korte de Lange sprong daarom weg en probeerde de koof met het duo te dichten. Vooral van de afdaling ("je hoeft dan niet te trappen", had iemand hem wijsgemaakt) moest het komen. Wat ging het hard, zo rond de 90 kilometer per uur dalend, voor de duvel-en-z'n-ouwe-moer niet bang, liet de Korte zich op de twee leiders vallen, hij bereikte ze steeds nét niet. Bergop verloor de Korte dan weer wat, zodat een volgende afdaling nodig was om weer aansluiting te vinden. Het duizelde hem soms, een stem van boven riep iets over ”roekeloos”. Wanneer is iets roekeloos? Waar ligt de grens, dreunde het in z’n verhitte hoofd? Dalen moet geleerd worden, gelijk het uiten van gevoel, gelijk sex, gelijk drinken en baren. Het lijkt net werken.

Dalen is niet moeilijk, als in het leven zelf
En toen, de Col de Bougnon afdalend, roekeloos, miste hij een scherpe bocht. "Er lag wat grint op het wegdek, hadden die koplopers er op gestrooid", stamelde hij achteraf in het ziekenhuis. Het brilletje van de Korte lag verkreukeld 20 meter verderop, hijzelf langs de weg, in een diepe greppel, de borstkas leek ingeploft, van een hoofdwond gutste het bloed in beide oogkassen. Nooit eerder had hij zo'n hoofdpijn gehad, de hersenen brulden het uit van de pijn. Twintig jaren later zouden kennissen begrijpend verklaren: "nu begrijpen we beter dat je bent zoals je bent".

In de gruwelijke hitte, achterover gelegen, zijn de pijnen erger dan ooit. Tien minuten later komt de op de vierde plaats liggende renner langs, Adriaan Manten. Deze smijt de racefiets op het wegdek en schrikt bij de woorden “laat mij maar liggen, ik lig hier goed, ik heb een boeiend leven gehad”. Als een bezetene sprint Adriaan weg, de berg af op weg naar hulp. De vreselijke pijnen houden aan en na een eeuwigheid verschijnt er steun. Een rode Renault 4, een berg-ambulance van de brandweer. Op een brancard eenmaal ingeladen, wordt hij voortdurend besproeid met vocht, om het bewustzijn niet te verliezen. Met gillende sirene raast de ambulance midden op de twee stroken brede kustweg richting Frejus. De tegenliggers wijken steeds net op tijd uit, totdat een Zweeds gezin in een Volvo met een andere mening, frontaal op de ambulance knalt. Een klap die tot in Hoenderloo te horen valt, volgt, en dreunt vooral ook door op het brancard. De stalen brancardring vlak boven het hoofd van onze renner klapt keihard tegen de bovenkant van het hoofd. En dat had al zo'n koppijn. Plotseling zijn de ambulancebroeders hem vergeten. Overal luid toeterende auto's, verkeer dat vaststaat op die overvolle kustweg, de hevige hitte, met de Zweedse familie in een woedend gesprek met het personeel van de ziekenauto. Pas lang nadat de schadeformulieren zijn ingevuld wordt de reis naar het ziekenhuis te Frejus hervat. Het hoofd wordt aan de voorzijde kaalgeschoren, er zijn barsten in de schedel en hoofdwonden. Na hechten volgt hersenonderzoek, dat al snel wordt beëindigd. Het is nog steeds erg heet als de Korte het ziekenhuis verlaat in gezelschap van TI-Raleigh renner Cock van der Neut, die intussen is gearriveerd en het rouwproces begeleidt. "Meer kunnen we er niet van maken, overigens zijn vrijwel alle ribben gebroken, de andere gekneusd, daarom heeft u een gipscorset".

Zandstrand nabij Les Arcs-sur-Argent
De volgende dag wordt de Korte daarna door z'n fanclub annex familie op strand geparkeerd, zodat er zand tussen huid en het gipscorset zou komen. Jeuk, die er 's nachts niet uit kon worden gekrabd. "Zo heb je toch nog een beetje vakantie", lacht z’n liefste gade hem valselijk toe. Het blijft niet bij die dag. Het totaal aan resterende vakantie zetten zij en andere bereidwillige mensen uit haar omgeving hem iedere ochtend vroeg op het strand in een stoel, met een wit petje op, een gehechte hoofdwond en dat corset dat pijnlijk in ’t kruis drukt en in de nek prikt. Iedere dag meer zand dat onder dit corset terecht komt, ’s nachts toenemende jeuk, niet te beïnvloeden, niet uit te staan. Zwoele zomernachten worden tot helse kwellingen die slaap, door dat martelende gekriebel, uitsluit. Niemand kan helpen en niemand doet het, men heeft vakantie. Iedere dag, zo op het strand, in een stoel gehangen, het hoofd ondersteund door een hand, de pijn in de hitte verbijtend, rijgt hij de woorden van een dichter weer langzaam aan elkaar.

"De een klimt sneller dan de ander
de snelste krijgt een kwieke truien
wie het allersnelst zou dalen
die krijgt een kist en klokgelui".

Het klokgelui mist hij node en hij herinnert zich, repeterend als een machinegeweer, haar eerste woorden, haar overredende dwang om mee te doen aan de Tour de Col de Bougnon. Vanaf dat moment denkt hij aan z'n hobby tuinieren. Aan de de tuin thuis, de wortels van de Monnikskap, de stengels van het Vingerhoedskruid en Dollekervelskruid, hij ziet de frisse salade al voor ogen die hij z'n allerliefste direct na thuiskomst zal bereiden.

Een aarzelend doorkomende, doch gelukzalige glimlach breekt door, als de zon door een wolkendek, de pijn is even vergeten.

Yge Visser Grootmeester

2006-03-22T14:08:00.000+02:00

Twee-en-veertig jaar oud. Geen kennis van openingen, heel-veel-juist-níet-hebben dat nodig is om goed te schaken volgens de kenners aan de zijlijn en dan schaakgrootmeester worden. Tatarataa! Deze geweldige prestatie levert Yge Visser dus. Niet gehinderd door geheelonthouding, noch door computerkennis van het pluggend jongerenvolk, schaart hij zich achteloos tot de kleine elite van het roemruchte gilde van Nederlandse grootmeesters.

Een korte weg op hoge leeftijd
De eerste grootmeesternorm behaalt Yge in december 2004, als hij gedeeld winnaar is van het Harmonie-toernooi. Daarna volgen de resterende normen in de competities in de Meesterklasse 2004-2005 en die van dit jaar. Eigenlijk in relatief korte tijd, het leven begint bij je veertigste levensjaar, zegt het volk, maar bij Yge is dat écht aantoonbaar.

En alles leek zo mis te gaan, Yge’s liefde voor de loper is spreekwoordelijk, een loperpaar bezorgt hem wellust en genot. Ook als het moet ruilt hij ze niet, nooit, daarmee menige partij onnodig verliezend. Hoe fraai sommige van z’n partijen zijn, tonen we hieronder. Een partij uit 1988!

L. Ftacnik - Yge Visser
OHRA-B Amsterdam, 1988

1.d4 Pf6 2.c4 g6 3.Pc3 Lg7 4.e4 d6 5.Pf3 0–0 6.Le2 c6 7.0–0 e5 8.Tb1 exd4 9.Pxd4 Te8 10.f3 d5 11.exd5 cxd5 12.c5 Pc6 13.Pcb5 Pxd4 14.Pxd4 Pd7 15.Lb5 Da5
Stelling na de 15e zet.

16.Kh1 Db4 17.c6 bxc6 18.Lxc6 La6 19.Lxd7 Lxf1 20.Lxe8 Txe8 21.Le3 Le2!! Een geniale zet. 22.Pxe2 Txe3 23.b3 d4 24.Pf4 Dd6 25.Pd3 Le5 26.g3 Lxg3 27.Tb2 Da6 28.Td2 Te1+ 0–1

Zwakten
Het openingsrepertoire van Yge vindt weinig aftrek. “Hij speelt boerenkool-openingen” citeren z’n tegenstanders elkaar en Yge deelt die mening, hij erkent dat, zonder er mee te zitten. “Met wit heb ik een openingsprobleem, ik speel 1.e4 of 1.Pf3 en met zwart is dat niet slechter”, om hem letterlijk te citeren. “Ja, mensen denken dat ik verstand van de Franse opening heb, of van Koningsindisch, maar je moet ook wat. Ik moet nu eenmaal zetten doen”.

“Wat is dan je geheim, Yge, je wordt toch niet zomaar grootmeester?”

“Nou, ik heb de activiteit schaken de laatste twee jaar geherdefinieerd. Mensen schaken zwak omdat ze externe factoren toelaten in de geest, factoren die er niet toe doen. Zaken als het belang van toernooien, de prestaties, hopen dat een openingsvariant op het bord komt, normen, geldprijzen, tegenstanders op welke je je instelt, al die externe factoren zijn ballast. Om het klassiek te zeggen, het draait écht om de kunst van het weg-laten, alles verre van je werpen wat er niet toe doet. In het echte leven geldt dat in nog grotere mate. Tal van levensterreinen zijn de moeite niet waard, het draait maar om een enkel ding”.

Yge’s opmerking over de kunst van het weglaten doet me denken aan een opvatting van Gerrit Komrij die ik omhels. Niets doet er toe in de wereld, met uitzondering mogelijk van de mate waarin een mens macht uitoefent over een ander mens. Verder is er niks. Al de snel gekwetsten, zeurpieten, regelvolgers, meninghebbers en tuinkabouters, ze zijn druk doende met de inhoud van een gevulde fietsband.

Wat er toe doet
Yge:”de factoren die er wél toe doen ontdek je pas later in het leven. De eerste is het spel zelf, de techniek van het spel, hoe zit ’t spel in elkaar? De tweede factor vormt de mens, het is rampzalig om je tijd niet goed in te delen, of de definitie vooraf niet goed te stellen, de focus niet te richten op evenwicht tussen rust en spanning waarin creativiteit zo goed gedijt. Tenslotte is factor drie hoe de mens omgaat met het spel. Waar deze drie factoren niet in een lang traject ontdekt worden, gaat het mis”.

“Hoe nu verder Yge? Kun je de luxe en weelde wel aan die met het grootmeesterschap gepaard gaan?
Al de uitnodigingen, betere condities, dient je Leven zelf niet opnieuw geherdefinieerd te worden?”

“Haha, dat verhaal over het ontdekken van de factoren, zei ik zoeven al, betreft veel levensgebieden. Ik heb wel een serieus probleem. Ik moet nu echt gaan leren, gewoon: leren. En mij zul je echt nooit allerlei openingen of partijen zien pluggen, dat doe ik niet. Maar ook daar verzin ik wel wat op”.

De partij van Paul Motwani tegen Yge vindt de laatste karakteristiek voor hemzelf. Het prachtige 55.. Kg6 !!!! verdient grote lof. Hierbij de partij, die de hele wereld over is gegaan. En indien niet, dan toch in ieder geval Schotland, Belgie, Zuid-Afrika en China, de landen van Paul Motwani. Hij woont er, heeft er een vriendin, dan wel is er geboren. Paul schreef naar aanleiding van deze partij een heel goede en boeiende analyse in Schaaknieuws.

Paul Motwani – Yge Visser
KNSB competitie (9), 2005

1.c4 g6 2.g3 Lg7 3.Lg2 d6 4.Pc3 e5 5.e4 Ph6 6.d3 0–0 7.h4 f6 8.f3 c6 9.Le3 Pa6 10.Dd2 Pf7 11.h5 g5 12.Pge2 Pc7 13.d4 h6 14.d5 f5 15.exf5 Lxf5 16.0–0 c5 17.Tf2 Dd7 18.g4 Lh7
De stelling na zet 17.

19.Pg3 e4 20.Pcxe4 Pe5 21.Tc1 b5 22.b3 bxc4 23.bxc4 Tae8 24.De2 Pa8 25.Pf5

25.Txf5! Natuurlijk.

26.gxf5 Lxf5 27.Ld2 Pb6 28.La5 Pc8 29.Lc3 Df7 30.Tb1 Dxh5 31.Tb8 Dg6 32.Pg3 Ld3 33.Dd1 Pb6
34.Txe8+ Dxe8 35.Lh3 Pbxc4 36.Le6+ Kh8 37.Lxe5 Pxe5 38.f4 gxf4 39.Txf4 Dg6 40.Kg2 c4 41.Da4 Kh7 42.Dxa7 Dg5 43.Lf5+ Lxf5 44.Txf5 Dd2+ 45.Kh3 Dxd5 46.Ph5 Dd3+ 47.Kg2 De4+

48.Kg1 De1+ 49.Kg2 Dd2+ 50.Kf1 Dd1+ 51.Kg2 De2+ 52.Kh1 De1+ 53.Kg2 De2+ 54.Kg1 Dg4+ 55.Kh1 55.. Kg6! 56.Pxg7 c3 57.De7 Dd1+ 58.Kg2 De2+ 59.Kh1 De4+ 60.Kg1 Slotstelling na 60… Pf3+
0–1

Foto: huldiging voor de GM-norm direct na de partij tegen Motwani www.chessvista.com

Jeugdtraining en Yge, een twee-eenheid
Yge is inmiddels 23 jaar schaaktrainer, heeft tussendoor een lerarenopleiding genoten (wiskunde), en is met name als trainer zeer, zeer actief. Hij stort er ziel en zaligheid in. En heel, heel veel tijd. Begeleiding naar toernooien, training tijdens toernooien, hij zou niet meer zonder kunnen.

Yge: ”tijdens een jeugdtraining liet ik de stelling zien die na een zet of 10 op het bord was verschenen (met beide zwarte paarden aan de rand). Plots begon een van de jongelui hardop het volgende te roepen: ´een paard aan de rand......Ik dacht dus, die laat ik even zijn gang gaan, want dergelijke ouderwetse wijsheden kunnen geen kwaad voor deze jongelui, en hij vervolgde met ... " is als een TURK in Nederland".
Je begrijpt dat ik deze jongeman (ik zal zijn naam verder niet noemen) terecht heb gewezen, nadat ik uitgelachen was, dat wel.

Het Lijden Van Een Grootmeester

2006-02-25T23:00:00.000+02:00

3 x Karel van der Weide, begenadigd Grootmeester

Capita Selecta Carolus Magnus

I. Het Lijden van GM Karel
II. Hoofdstedelijke dames over Karel
III. Reactie van GM Karel de Grote

__________________________

Caput I.
Het Lijden van GM Karel

Geen intenser gevoel dat je leeft dan tegenslag. Sex, liefde, geluk, het is allemaal peanuts vergeleken met de beleving van rampspoed, onrecht en willekeur. Dit artikel betreft geen klaagzang, noch een smeekbede om aandacht en begrip (alsof ik dat zou krijgen, ik ken mijn landgenoten). Wie, zoals in mijn geval, het maximale van zichzelf verlangt, en daarin regelmatig faalt, leert doorgaans tegenslagen steeds beter te verwerken. Marcus Aurelius indachtig: Lijden is een gevoel en wie zijn gevoel uitschakelt lijdt niet.

Als ervaringsdeskundige wil ik de lezer enkel een fraai overzicht geven van de vier kwellingen die mij momenteel teisteren.

Plagiators
Zonder valse bescheidenheid kan gesteld worden dat door mijn originele bijdragen de schaakverslaggeving de laatste jaren een impuls heeft gekregen. Geen Jantje versloeg Pietje die op zet 37 een stuk weggaf. Nee, ik combineer berichtgeving over het edele spel met actualiteit en essentiële levensvragen; de verhuizing van Oscar Lemmers, terrorisme, perskamercultuur, noem maar op. Deze door mij heringevoerde gespierde verslaggeving, om met Donner te spreken, wordt echter tegenwoordig alom geplagieerd, met helaas de sluitspier in de hoofdrol.

U heeft het onder andere in dit blad kunnen lezen, maar ook op de schaakbondsite is de vaderlandse schaakliefhebber niet veilig. Door de meest wanstaltige brouwsels moet hij zich een weg banen, plotseling stuitend op een onbekend begrip als Dalmutti. Over de kwaliteit heb ik dus mijn bedenkingen. Als je niet kunt schrijven, beperk je dan bijvoorbeeld tot het geven van de uitslagen. ...........(Zie www.karelvanderweide.nl)

_____________________________

Caput II.
HOOFDSTEDELIJKE DAMES OVER KAREL

Over Karel. Gesprekjes met 'vertegenwoordigers van het jonge hoofdstedelijke snollendom, dat zelfbewust en modern, zoveel mogelijk opties openhoudend, zo de ultieme egoist belichaamt' (ik vat dit als een 'imam' samen, om met Karel te spreken, de teneur is wel geslaagd, hjg)
Waarom spreek ik hierover? Ik ben gek op het Amsterdamse straatbeeld. Het straalt ordeloosheid, inconsequentie, vrijheid, veelkleurigheid en uitbundig omgedwongen regelovertredend leven uit. En de vrouwen zijn er mooi.

Daarom maar wat jonge studerende of werkende mooie en intelligente meiden gebeld, die mij via mijn geliefde dochter Sarah (23, styliste) zijn aangereikt. Vragen gesteld over de door mij a la Kuijf zozeer beminde GM Karel. Ik kies drie jonge Amsterdamse vrouwen -in te heet gewassen truitjes, zou Spiritus Sanctus Calamitatum Karel zeggen- die mede het aanvalsobject van GM Karel van der Weide vormen. Alledrie jonge, mondige en aantrekkelijke vrouwen. Ik bel hen. Allengs betrekken zij er vriendinnen bij. Na korte kreetjes belanden zij bij Karel's in disharmonie zijnde drie-een-heid.

Karels's start. Het uiterlijk.
"Starten met een extreme make-over, dat kapsel, die kleding, volstrekt gespeend van enige seksuele of romantische dimensie".
(giechelend) "het is goed dat hij ons niet in kroegen ontmoet, zulke mannetjes hebben we direct plat".
"Schaakt hij? Laat ie dat in Godsnaam niet ook nog zeggen, dat is zo afstotend, we zijn er niet voor wereldvreemde figuren".
"Zullen we hem eens uitnodigen ons te proberen te versieren?" (veel gelach, maar in "zonde van de tijd" zinloos eindigend).
"Wat een maatschappelijk onaangepast schepsel".
"Hij schrijft wel goed, maar zal altijd ongelukkig blijven".

(ik:"waarom?") :

"hij wil gedienstige en kuise vrouwen, haha, weet je hoe dat soort mannen eindigen?"

(ik:"nee?") :

"Ooit ontmoet hij misschien een straatarm schaakstertje uit Azie of uit de Oekraine, (net als de door jouw beminde -pijnlijk tegen mij gericht- Tea), dat geen andere keuze heeft dan voor hem te kiezen omdat het mensje niet in straatarmoede wil eindigen".
"Karel is en spaarzaam en een burgerlijk levend mens, die er trots op is voor een 'onafhankelijk en vrij leven als de roofridders eertijds (nogal vrij vertaald, hjg) gekozen te hebben' maar niet beseft dat hij krampachtig probeert aan te haken bij maatschappijkritiek van de jongere intelligentsia. Hij heeft niet door dat hij een speeltje is, een hofnar. En met ons elke aansluiting heeft verloren".

(ik spreek gepassioneerd over Karel's vele kwaliteiten, maar bega de fout van het weigeren van diens curieuze afstuderen melding te maken........)

"Wat zeg je? Het is een lummel! Je laat vanwege een klein meningsverschil toch niet je drs.-titel Geschiedenis liggen?".

(ik ben weer even aan 't woord, over principes, eruditie, sympathieke eigenschappen, maar niks lukt meer.....)

"Hans, echt, wij studeren. Dat is werk. Als we tijd hebben, zullen we, om je dochter en jou een plezier te doen, op de academie een aanvraag indienen voor een 'extreme make-over' voor Karel, zodat hij van een Tokkie een Erica Terpstra wordt".
"Maar echt, alleen als jij wat in hem ziet hoor".

Dan de dames later samen (na een half uur moeizaam kletsen):
"Z'n hoofdprobleem is het ontbreken van de eigenschappen liefde en communicatie. Maar vooral die dubbelrol, een gezonde interactie tussen deze. En er is nog wat, maar dat begrijpt hij nimmer".

(Ik krijg het als boodschapper erg moeilijk, Kuijf & Karel blijven voor mij Goden, zweet parelt op m'n hoofd, buiten schijnt de zon. Het is zeer koud).

"Enerzijds probeert hij nog aan een maatschappelijke rol aan te haken, wil aanvaard worden door Amsterdamse mondige vrouwen bij welke hij kansloos is. En refereert hij aan veel dingen die indruk moeten maken, zoals kennis der historie of het schaken (wij houden echter meer van mooie mannen met humor en intelligentie), anderzijds kampt hij met het probleem van de intense hunkering naar strakke principes -die moeten worden nageleefd- en het zich stipt houden aan een oneindige hoeveelheid regeltjes (afspraken, beloftes, hij drinkt veelzeggend ook nauwelijks). Dat geheel zou hij het liefst, desnoods met geweld, anderen willen opleggen.

Ook die absurde weigering af te studeren is een voorbeeld. Illustratief voor hoe het ten diepste met hem gesteld is".

Karel's verloren 3e dimensie
De derde dimensie is dat hijzelf er nooit in zal slagen al die regeltjes & principes plus naleving ervan in harmonie te brengen met z'n diepste gevoel en mentale reddingsboei, namelijk romantisch en vrij en onafhankelijk een schakersleven te leiden.

Dat propageert en etaleert hij duidelijk, daar kan hij niet omheen. Hij zal hier wel het etiket komisch cynisme op plakken, maar voor hem is dat een bloedserieuze zaak.
Als semi-artistiek wezen in de knoop hangt hij dat leven op aan onafhankelijkheid, terwijl hij gewoon niet in staat is schurkachtig en vrij en onfatsoenlijk te leven. Karel is niet vrij, hij probeert zelfs nog 'heer'te zijn, of "iemand met goede manieren".

(...dan volgt een intermezzo van mij, gebaseerd op persoonlijke ervaringen en bewondering resp. met en voor Karel..)

"Hans, je zeurt! Dit soort jongens zijn niet eens door het existentialisme heengegaan. Denk nou eens na! Hoeveel uren heeft hij vanaf welke leeftijd achter dat schaakbord doorgebracht?"
......
"Nou dan. Hij weet niet eens wat 'vrij' betekent. Het houdt in dat je je per definitie niet aan afspraken, agenda's en beloften houdt maar dat je 's morgens opstaat met een gevoel van 'heerlijk, een nieuwe dag! wat zullen we vandaag gaan doen?'. Wedden dat hij dat niet begrijpt?".
"Geef hem een boek van Sartre, heeft hij absoluut nooit gelezen of begrepen. Als jij gelijk hebt, is hij rechtstreeks vanuit de middeleeuwen in het structuralisme van Foucault beland".

(ik: "Huhuh?")

"Ja lummel, houd je niet van de domme, het is iemand die wanhopig z'n leven structuur tracht te geven. Vanuit het besef dat hij een mier is, gewoon zich ergens voortbewegend, zonder zin of doel.
Sartre geeft je tenminste nog de kans letterlijk alle fouten met plezier te mogen maken en jezelf te ontwerpen, zij het vanuit een nederig besef van de toevalligheid van je bestaan".

(ik: "Kinderen, ik trek dit niet meer. Stel dat ik Karel bewonder als geen ander -met Kuijf, Erik, Loekie of de Grote Jan- , wat moet ik dan tegen hem zeggen?").

"Gewoon, dat ie, met een andere kop-en-kapsel en kleding, een keer mee mag op vrijdagavond naar "het Schuim" of zo, en dat we hem mogelijk 1 x willen proberen te helpen. Alleen omdat hij je vriend is, als dat tenminste zo is. En dat hij er wel degelijk snel op uit moet gaan om zoveel mogelijk 'dames tussen de lakens te krijgen', zoals hij het zelf noemt.
Daar ligt de start, de rest volgt vanzelf. Hij gaat huisdieren nemen, haalt op de markt planten en prullaria om z'n huis gezellig te maken, het wordt gewoon een makkelijk, sympathiek en stevig drinkend mens, die aan het platte uitgaansleven in Amsterdam verre de voorkeur geeft boven musea- en filmbezoek (nou ja)".

(ik: "dat is nogal wat, gaan jullie echt stevig met hem stappen?")

"Ja, maar over schakers hoeven we het toch niet te hebben, he? Ons Stappenplan geldt het waarachtig, meeslepend en vrije leven zelf - dat laatste, van dat plan hebben we trouwens van jou, wij hebben zoiets echt niet nodig".

(hjg: "Neeneenee, je hoeft niet over schaken te praten, dat is gewoon een ....uhuhuh...hobby van hem, zoals jullie hockeyen of stappen. Vraag hem maar hoe 't met Adina en andere Slavische vrouwen die ik genoemd heb, is, en help hem met dames").

hjg. Over: Karel de Grote, zaterdag 25-02-2006

_______________________

III. REACTIE KAREL VAN DER WEIDE

Goede Hans, met interesse heb ik de laatste bijdrage op je weblog gelezen en ik denk dat een reactie mijnerzijds niet mag ontbreken. Graag zie ik dan ook dat je deze op je log plaatst.

Uiteraard zal deze reactie niet te lang zijn, want ik heb wat beters en belangrijkers te doen dan een stel onbehouwen snollen de waarheid te zeggen.
Het artikel bevestigt eigenlijk enkel wat ik al wist; deze groep heeft de laatste stappen in de evolutie gemist. Gelezen hebben de dames mijn stuk nauwelijks, laat staan dat ze zich iets van de kritiek aantrekken.

Schaken is bij Nederlandse vrouwen niet populair. Dit zal ongetwijfeld komen door de desinteresse die er in dit land is voor culturele activiteiten. In de omringende landen is dat respect er wel; zo is het "Herr Groszmeister" in de Duitstalige gebieden en ook in Oost-Europa staat het beroep van profschaker in aanzien. Over het hoe en waarom er in Nederland geen
aandacht voor cultuur is ga ik bij een andere gelegenheid wel in.

Het is wel schattig dat de bimbo's nog iets van culturele achtergrond trachten te veinzen door met Sartre en existentialisme te gaan smijten. Eéntje zal het wel opgevangen hebben toen ze haar docent filosofie aan het pijpen was ten einde een voldoende voor het vak te krijgen.

Uit pure onmacht beginnen ze vervolgens over mijn uiterlijk. Grappig genoeg ben ik in andere landen populairder, zal wel met lengte en blond te maken hebben (komt dat bekend voor?). Al heb ik ook hier niet te klagen. Het zouden wat mindere "desperate housewives" mogen zijn en wat meer "desperate doughters", maar je kunt niet alles hebben.

Haha, dus ik mag een avondje met ze mee naar één of andere ballentent....Zelfs een ontmoeting met JP Balkenende lijkt me minder saai. Wat hebben ze te melden? Hockey- en roeiverhalen zeker. Haha, dus ik mag een avondje met ze mee naar één of andere ballentent....Zelfs een ontmoeting met JP Balkenende lijkt me minder saai. Wat hebben ze te melden? Hockey- en roeiverhalen zeker.

Mijn advies aan de snollen (al weet ik dat luisteren niet hun sterkste punt is) is : Maak die ongelooflijk moeilijke studie van je af (omdat de universiteiten betaald worden naar het aantal behaalde diploma's slaag je sowieso vertellen insiders mij en anders weet je de docent filosofie wel te vinden.), trouw zo'n typisch Hollandse jongen, met door overmatig alcoholgebruik zwaar aangetaste hersenen waardoor je geen moeilijke discussies met hem hoeft te voeren, neem een totaal onbelangrijke deeltijdbaan op een muf kantoorcomplex en laat je zwanger schoppen zodat je de illusie koestert een zinvolle levensbestemming te hebben.

Verder, en dat is het belangrijkste, bemoei je niet met zaken waar je geen verstand van hebt en laat de echte intellectuelen het denkwerk doen.

Karel van der Weide, maandag 27 februari 2006

_______________________________________________________

Loek van Wely maakt grote indruk in Kasteel de Vanenburg

Als intermezzo op een internationale conferentie van Incontrol over simulatie (“Mission Critical”) is zesvoudig Nederlands kampioen Loek van Wely uitgenodigd om tweemaal achtereen het op te nemen tegen 10 deelnemers, die allen 10 minuten per persoon voor de partij hebben.

Maar ook Loek heeft slechts 10 minuten op de klok, zodat zijn tijd gemiddeld 1 minuut per partij inclusief de razendsnelle sprintjes bedraagt……… Op elk moment mogen de tegenstanders hun zet doen, zodat Loek voortdurend om zich kijkend, alle klokken in de gaten moet houden.

Het wordt een sensationele happening. André Selders

–dagvoorzitter- zet Loek eerst introducerend neer als een topschaker die, in tegenstelling tot veler beeldvorming over beroepsschakers, wél over een rijbewijs, creditcard en echtgenote beschikt, en memoreert diens zesvoudig Nederlands Kampioenschap. Loek repliceert dat hij de voorkeur geeft aan twee ronden tegen 10 deelnemers, zodat de tegenstanders ook echt iets zouden opsteken van de eerste confrontatie. Na ronde 1 kan er feedback worden gegeven.

Hij roept de tegenstanders op echt als team te spelen. Tot de tegenstanders van Loek behoren oud-sponsor van BSG, magaging director Willem Hulshof van Magnus, de parisienne Lise Avellaneda (Eurodecision), André Gijsberts (NHGV), de Deen Lasse Kristiansen van IB Andresen, de Duitser Georg Zeller van Indusim, en een delegatie van de Puttense Schaakvereniging, bestaande uit P. Teune, J. Cordes, Imal Ahmadi en Kasper Dokter.

Loek benadrukt dat “team-geest” ook inhoudt dat er nooit opgegeven moet worden, dat ieder absoluut moet doorspelen tot het echt mat is en dat de teamleden op tactische momenten de zetten moeten doen (als Loek net van het bord weg is, direct een zet doen en Loek’s klok in gang zetten). De tactiek werkt aan drie borden, waarbij Loek tegen André Gijsberts mat gaat en tweemaal op tijd verliest. “Lessons learnt”, het geleerde uit de eerste ronde wordt doorgenomen ter lering, om te zien wat er tactisch te verbeteren was. Ieder is echter nog nauwelijks bekomen van het hoge tempo en de snelheid waarmee Loek vliegensvlug de tegenstand breekt. Bovendien legt Loek vriendelijk vooraf aan de tweede ronde uit, dat hij nu weet wat hij aan tegenstand heeft per bord. En dat hij daar nu rekening mee zal houden, zodat zijn eigen vooruitzichten voor de tweede ronde zeer veel beter zijn. Hij roept derhalve de tegenstanders op meer hun best te doen, maar gooit er zelf –ook qua snelheid- een schepje bovenop. Razendsnel voortsnellend, schuivend, om zich heen kijkend, verplettert hij met 10 – 0 de tegenstanders, binnen iets meer dan een kwartier. Versuft zitten de tegenstanders achter de hen razendsnel toegediende matjes, zwijgend en verslagen nahijgend.

Tot slot memoreert conferentieleider André Selder in diens dankwoord nog even dat Loek een bijzondere rijstijl heeft en twee BMW’s -één daarvan was een schaakprijs- binnen zeer korte tijd in totall lossjes had omgevormd. De werkelijkheid is overigens dat het om een Jaguar en BMW gaat, maar een kniesoor die daarop let. In vlekkeloos Engels beantwoordt Loek achteraf nog vragen, merkt op dat hijzelf de vloer met was zou hebben ingesmeerd tussen ronde 1 en 2 en dat hij nu met echtgenote Marion naar Siberie ging om daar om de World Cup te spelen.

Maar eerst naar Hierden, bij Harderwijk, om met Marion te genieten in een sauna…..

Het Huwelijk

2005-09-20T13:30:00.000+02:00

Vanaf de Schepping fout gegaan? In dat prachtige modelverhaal, waarin de vrouw eenmaal uit stof en eenmaal uit een karbonade wordt geschapen?

toen al blond.....

Zeven groepen van mondelinge verzamelingen van vertellingen zouden ten grondslag liggen aan de teksten in het boek Genesis. Gelukkig kennen wij geen fundamentalisten, anders zouden dezen zonder twijfel reeds nu hetzelfde anders zien en terstond een nieuw kerkgenootschap oprichten. Vanaf den beginne is de verdeling van straf, uitgereikt vanwege de aantrekkingskracht van een appel, als volgt verdeeld. De vrouw zal met smart kinderen baren, de man in het zweet des aanschijns werken. Met het snel dalend aantal geboorten in de geschiedenis alsmede de gevolgen van de industrialisering een tamelijk ongelijk lot.

Volgens R. Kuijf is dit het beroep dat de tamelijk kleurloze Bruno "wat-heeft-die-nou gepresteerd" Carlier zou uitoefenen ergens in Lunetten. Inderdaad is Bruno Internationaal Schaakmeester, gelijk R. Kuijf, maar daar houdt iedere gelijkenis op. Kuijf heeft communicatieve vermogens waarbij die van Erik van den Doel verbleken en Bruno's rating blijft stijgen, die van Rini dalen. Beiden hebben wel een vrouw en zoon, hetgeen veel goedmaakt. Ook nemen beiden niet of zelden deel aan toernooien. Bruno vindt het wel goed zo, huisvader zijn, gehuwd met een werkende Francaise, in het bezit van een bescheiden tweede stulpje in Frankrijk. "Je weet niet half hoe druk ik het heb joh, iedere dag moet die jongen naar school en opgehaald worden en ik speel competitie, doe de boodschappen, jaja; ik heb weinig vrije tijd. Stofzuigen? Ja, doe ik ook, maar niet in hoekjes, van de gang bijvoorbeeld neem je alleen het middenstuk, dat volstaat. De stof van beide zijkanten wordt vanzelf aangezogen, dat zien vrouwen weer niet". Zijn toon lijkt soms op die volle neef Jules Deelder.

Fill. IM Bruno Carlier, haven te Leerdam

Goed, Bruno is dus geen papier- of vijgebladprikker en speelt voor Vastned Rotterdam ieder jaar weer een sterke competitie: meer dan eens was hij de Meesterklassespeler met de hoogste score.

2005-09-20T13:27:00.000+02:00

2005-09-20T13:19:00.000+02:00

het eerste huwelijk

2001 was een goed schaakjaar.

Loek F.A.M. van Wely heeft meer dan 2700 ratingpunten, behoort tot de absolute wereldtop, Harmen Jonkman haalt binnen 9 maanden drie grootmeesternormen en is dus grootmeester en Tea Lanchava overkomt hetzelfde, zij het in de damevariant.

In een auto, met Tea Lanchava, Harmen Jonkman, Erik van den Doel en ergens als een slapende poes opgerold in een hoekje Peng Zaoquin -die kun je zelfs in een vissenkom kwijt- , rijden we in vakantiestemming onhandig naar Cappelle-la-Grande, ik ben chauffeur. Later zou Harmen chauffeur zijn, of Tom Middelburg, alles is beter dan ik of Loek van Wely in die rol. Rudimenten van BMW's van Loek op de Autobahn bederven er nog steeds het uitzicht.

Vanaf Cappelle-la-Grande 2001 geniet ik als echte schaaktoerist -waarom zijn er daar zo weinig van?- van de rond de 700 schakers, de gratis rode wijn, de schakers zelf. Ik ontdek daar ook voor het eerst het "Oranje-jeugd-verschijnsel", nooit had ik er bij stil gestaan dat jeugdige talenten begeleid worden vanuit de KNSB. Bianca Muhren wordt er 14 jaar oud, 22 Hollanders verdringen zich daarom in haar piepklein hotelkamertje Premier Classe, Harmen zit centraal op de vloer een taart zo eerlijk mogelijk te verdelen. Andere details staan trouw op een site te wachten op een lezertje, dankzij Harmen.

http://home.tiscali.nl/xp147427/cappelle2002.htm

Loek's huidige secondant, Vladimir Chucelov wint het toernooi, drinkt meer champagne dan ik iemand ooit heb zien doen, alle dames ziet hij voor de zijne aan, hetgeen niet steeds goed valt. Ik ben fysiek niet meer in staat te vertrekken, hij en Igor Glek geldt dat in veel sterkere mate. Toch moeten zij de volgende dag weer aan de slag voor Panfox Breda. Hoewel zij op tijd in Breda arriveren, verliezen ze kansloos. Intussen genieten Erik van den Doel en ik van een schraal zonnetje nog immer in Noord-Frankrijk, ruim een etmaal nadat alle overige Hollanders thuis zijn aangekomen.

Tea, bijna-winnaar Yge Visser en winnaar Friso Nijboer, Cannes 2002 (tekst volgt)

Tea in Metz, pal voor de Salsa des avonds met H. Jonkman

(tekst volgt)

Harmen, Isle of Man 2003 (tekst volgt)

http://www.jonkman.demon.nl

Harmen's schaakkalender:

http://www.chess-calendar.nl/

Nederlands Kampioenschap 2005

2005-09-20T13:06:00.000+02:00

Die kerk. Dat kampioenschap. Ik heb veel tegen kerken, maar niet tegen deze, integendeel. Maar om schakers op grote afstand te zetten, bijna onzichtbaar voor toeschouwers, gaat te ver.

de beloften

Van links naar rechts de grootmeesters Jan "Temptation Island" Smeets, Daniel Stellwagen en Erwin l'Ami. "Hoe worden we snel wereldkampioen?" was de enige vraag, tijdens het spelen met de heilige stukjes hout. Maar het leger der hormonen ligt op de loer.

Niet voor niets zit er een toren op een kerk, om aan te geven hoe dicht je bij het koninkrijk der hemelen zit. In een kerk hoort iemand te spreken, vanaf een kansel of bij een doopvont. Wijze woorden, over liefde en de dood, over verootmoediging, de droefheid van het leven en de zin zelve. De Fabers' worden op de eerste rij, in de banken ter rechterzijde, vastgeklonken aan de banken, zij moeten er alle partijen uitzitten, zonder pauze of pepermunt, dat zal ze leren deze huisvesting te kiezen.

Maar de kans dat het Nederlands Kampioenschap weer in Leeuwarden zal worden gehouden, is geringer dan dat Cambuur de Champions League wint, om de zesvoudig Nederlands kampioen, Loek van Wely, wat vrij te citeren.

"van dat gips kom je wel af, maar van die de Lange...

Foto's Frits Agterdenbos

2005-09-14T16:38:00.000+02:00

Nut
Hij wist niet wat hij zonder drank en sigaretten
of zonder dames en het schaken moest beginnen.
Hij schaakte om de zinnen te verzetten
en dronk heel veel om zetten te verzinnen.

naar dhr. van Weenen, R' dam

Topschakers eenzaamheid
Steeds weer die ene zet zo vreselijk als dezen
en prachtige techniek die met de naam vergaan.
Even zelfs wereldfaam, en kennis onvolprezen,
hij vocht, ziedend werden veel kansen net gemist,
voor al die and'ren zal 't goddank niet anders wezen.

De dagelijkse droge witte wijn

2005-09-14T15:44:00.000+02:00

Zij weet wel dat haar alcoholconsumptie zo excessief is
en dat je daar je lever en je nieren mee vergalt
Maar zoals drank nu eenmaal meer kapot maakt dan je lief is
maakt liefde meer kapot dan tegenop te drinken valt.

Schaaktoerisme

2005-09-11T10:37:00.000+02:00

2001 was een goed schaakjaar. Loek F.A.M. van Wely heeft meer dan 2700 ratingpunten, behoort tot de absolute wereldtop, Harmen Jonkman haalt binnen 9 maanden drie grootmeesternormen en is dus grootmeester en Tea Lanchava overkomt hetzelfde, zij het in de damevariant.

In een auto, met Tea Lanchava, Harmen Jonkman, Erik van den Doel en ergens als een slapende poes opgerold in een hoekje Peng Zaoquin -die kun je zelfs in een vissenkom kwijt- , rijden we in vakantiestemming onhandig naar Cappelle-la-Grande, ik ben chauffeur. Later zou Harmen chauffeur zijn, of Tom Middelburg, alles is beter dan ik of Loek van Wely in die rol. Rudimenten van BMW's van Loek op de Autobahn bederven er nog steeds het uitzicht.

Vanaf Cappelle-la-Grande 2001 geniet ik als echte schaaktoerist -waarom zijn er daar zo weinig van?- van de rond de 700 schakers, de gratis rode wijn, de schakers zelf. Ik ontdek daar ook voor het eerst het "Oranje-jeugd-verschijnsel", nooit had ik er bij stil gestaan dat jeugdige talenten begeleid worden vanuit de KNSB. Bianca Muhren wordt er 14 jaar oud, 22 Hollanders verdringen zich daarom in haar piepklein hotelkamertje Premier Classe, Harmen zit centraal op de vloer een taart zo eerlijk mogelijk te verdelen. Andere details staan trouw op een site te wachten op een lezertje, dankzij Harmen.

http://home.tiscali.nl/xp147427/cappelle2002.htm

Loek's huidige secondant, Vladimir Chucelov wint het toernooi, drinkt meer champagne dan ik iemand ooit heb zien doen, alle dames ziet hij voor de zijne aan, hetgeen niet steeds goed valt. Ik ben fysiek niet meer in staat te vertrekken, hij en Igor Glek geldt dat in veel sterkere mate. Toch moeten zij de volgende dag weer aan de slag voor Panfox Breda. Hoewel zij op tijd in Breda arriveren, verliezen ze kansloos. Intussen genieten Erik van den Doel en ik van een schraal zonnetje nog immer in Noord-Frankrijk, ruim een etmaal nadat alle overige Hollanders thuis zijn aangekomen.

Tea, bijna-winnaar Yge Visser en winnaar Friso Nijboer, Cannes 2002 (tekst volgt)

Tea in Metz, pal voor de Salsa des avonds met H. Jonkman

(tekst volgt)

Harmen, Isle of Man 2003 (tekst volgt)

http://www.jonkman.demon.nl

Harmen's schaakkalender:

http://www.chess-calendar.nl/

Humor anno nu

2005-09-09T12:25:00.001+02:00

Ode aan Leerdamse hockeydames

In het leven tellen slechts drie dingen. Aandacht, relativeringsvermogen en humor. Vooral van relativeringsvermogen kun je niet genoeg hebben, misschien is dat de meeste van de drie. Oorlogen, relaties -soms een tautologie- en alle conflicten zouden verdampen in deze hernieuwde interpretatie van Paulus' Brief aan de Corinthiers, hoodstuk 1, vers 13. Zelf zou ik graag een “hoge vrijheidsgraad” willen toevoegen, maar dan zijn het niet meer drie dingen die in het leven tellen. Of ’t nu om werk gaat, het privé-leven of onze samen-leving, dit is, was en zal altijd mijn Boodschap voor Het Volk blijven.

De damesleden van de Bond voor Plattelandsvrouwen, met de afdelingen Aerdenhout en Wassenaar in een voortrekkersrol, dragen ’t meest bij aan de sector humor. Als de dames weer eens een dagje op pad gaan -wat zouden ze graag toetreden tot damesveteranen HCL dat al jaren én iedere dinsdag druk is met zichzelve én daarnáást tijd moet inruimen (drukdrukdruk) voor haar miniwintersportjes, gelag-avonden, golfclinics en andere, ’t leven zo zingevende bezigheden- om een kaasboerderij te Leerbroek te bezoeken lunchen ze na afloop.

Daarna volgt steevast na de lunch een korte toespraak van een daartoe aangetrokken heer -ook mij valt de eer te beurt- om wie gelachen wordt. Het maakt niet uit wat ie zegt of waarover hij spreekt: “25 Jaar Mannenonderdrukking”, mijn meest recente optreden, was een doorslaand succes. Het gelach en plezier van de dames neemt alleen maar toe naarmate het lijden van het andere geslacht beschreven wordt of heren-onderdrukkende argumenten meer hout snijden. Ook de eigen weemoed of droefenis wordt met royale fooi beloond.

“Ja, natuurlijk worden mannen onderdrukt, dat willen ze ook !”, roept zo’n ten-onrechte-een-eeuwig-leven-hebbend parelkettinkje dan hinnikend. Met 'r hardrose kleurrijk Oilyli-haarbandje en zonnebril omhoog geschoven op de kunstmatig blonde coiffure. Smart regeert. Buiten regent het, je zit klem, gevangen en beziet ’t leven vanachter ’t brilletje door matglazen van min tien. De gedachten gaan naar andere hockeydames uit Leerdam. Neem Remke Sweens - Martens (eerst maar overdrachtelijk). Ook zo’n bron van humor. Maakt kopij voor een hockeyblaadje. Te Leerdam.

Zo stuurt zij een oude, na 14 uur tijpen, uitgeput en gebogen in z’n bureaustoel hangende hoofdredacteur, een mailtje met de boodschap “Mijn bijdrage is klaar!” maar verzuimt deze als attachment mee te zenden. Het is dinsdag, het is 9.30 uur, morgen moet ’t blaadje gedrukt en gedistribueerd zijn, de drukker heeft al boos gebeld, “waar blijft ’t Hockey-magazine” en lieve Remke vergeet het bewuste object zélf, dat klaar is, mede te zenden. Als bijlage, als attachment, als, wat-dan-ook, ze vergeet ‘t. Uitleggen is echt vergeefse moeite, assistentie van haar huidige echtgenoot ook.

Na inschakeling van de lokale afdeling van het politiekorps Zuid-Holland Zuid te Dordrecht en topoverleg met korpschef R. Bik, blijkt ze fysiek op ’t clubhuis rond te hangen. Met gillende sirenes en een escorte wordt ze razendsnel naar haar woning getransporteerd alwaar ze na drie pogingen om 10.13 uur er in slaagt haar kopij alsnog succesvol door te mailen. “Snelheid is toch erg slecht, Hans?”, mompelt ze vriendelijk glimlachend per telefoon. “Wie te snel de bloesem wil zien gaat naar de knoppen”; "Remke, je hebt gelijk kindje” herinnert deze zich bitter zijn favoriete uitspraak.

Want de dingen gaan te snel; de seizoenen, het leven en de schaarse paringsdaad.